New Page 2 جامعه شناسی شهری

 زلزله دی ۱۳۸۲ در شهر بم، افزون بر مصیبت از دست رفتن هزاران انسان، موجب نابودی یکی از بزرگ‌ترین آثار تاریخی ایران شد؛ ارگ بم. شهر و قلعه‌ای بازمانده از سده‌ها و هزاره‌های پیشین که گرچه از ۱۰سال پیش به این سو در حال بازسازی است اما هیچ‌گاه به شکل روزهای پیش از زلزله در نخواهد آمد.

ارگ بم مشهورترین ارگ ایران بود، اما تنها نمونه از این دست نبود و خوشبختانه در جای جای ایران و خصوصا در مناطق کویری و مرکزی، قلعه‌های خشتی زیادی شبیه ارگ بم وجود دارند. البته هیچ‌کدام از آنها به بزرگی ارگ بم نیستند، اما در جای خود زیبا و تماشایی به حساب می‌آیند. این مطلب رابه معرفی چند تایی از این قلعه‌ها اختصاص داده‌ایم.

www.ROZANEHONLINE.com

www.ROZANEHONLINE.com

قلعه طرق؛ جهیزیه دختران روستایی

طرق (بر وزن فرش) نام روستایی است در ۳۵ کیلومتری جنوب شهر نطنز که مانند دیگر روستاهای پیرامون نطنز - ازجمله ابیانه - هم طبیعتی زیبا دارد وهم پیشینه‌ای دورو دراز.هنوزبیل وکلنگ باستان‌شناسان زمین طرق رابه دقت نکاویده که بدانیم کی وچگونه شکل گرفته ‌است یا آثار موجود درآن چه قدمتی دارند، اما عمر قلعه روستا که منسوب به دوره ساسانی (سده سوم تاهفتم میلادی) است، از هزارسال فراتر می‌رود.

این قلعه خشتی در مرکز روستا روی یک صخره طبیعی قرار دارد و داستانش شنیدنی است. طبیعتا طرق هیچ زمان جای بزرگ و مهمی نبوده که هدف یورش خارجیان یا لشکریان انبوه قرار بگیرد. پس این قلعه چه کاربردی داشته است؟ این قلعه را از زمان‌های بسیار دور برای مصون ماندن از هجوم غارتگران محلی ساخته‌‌بودند؛ غارتگرانی که تا همین سده اخیر، یعنی تا دوره قاجار به روستاها و شهرهای کوچک حمله می‌بردند و جان و مال و ناموس مردم را در معرض دستبرد قرار می‌دادند. یکی از این غارتگران "نایب حسین کاشی" بود که اهالی روستای طرق از اجداد خود داستان‌های مخوفی را درباره او و دار و دسته‌اش شنیده‌اند. نایب حسین پس از انقلاب مشروطه و قدرت گرفتن دولت مرکزی برافتاد.

به هر روی، قلعه طرق با برج و باروی بلندی که مشرف به مناطق اطراف است، محل زندگی مردم روستا در زمان خطر بود و داخل آن درست مثل هر روستای دیگری، خانه و انبار و کوچه و حمام و.... داشت. حتی کانال بسیار عمیقی را در دل صخره حفر کرده بودند که به صورت مخفیانه به خارج از قلعه راه می‌بُرد و در حیاط مسجد روستا - که خارج از قلعه بود - سر باز می‌کرد. این کانال را ساخته بودند تا در صورت محاصره قلعه، ارتباط ساکنان آن با دنیای خارج قطع نشود.

نهایتا بعد از اینکه امنیت در کشور برقرار شد، قلعه به عنوان انبارمحصولات کشاورزی مورد استفاده قرار گرفت وهر کدام از اهالی سهم خود را از قلعه به عنوان مهریه یا معادل جهیزیه پشت قباله عروس خود انداختند؛ به گونه‌ای که امروزه هریک از پیرزنان روستا سهمی از این قلعه دارند، اما همه آنها بسیار مشتاق‌اند که قلعه اجدادی‌شان، پای گردشگران را به روستای طرق بکشاند و موجب رونق کسب و کار و مانع از مهاجرت جوانان به شهر شود. شما هم می‌توانید یکی از همین گردشگران باشید!

 

روزنه آنلاین

http://www.rozanehonline.com

نارین قلعه؛ دژ آتشین

در ایران چند - یا شاید چندین - نارین قلعه وجود دارد، اما نارین قلعه میبد،زیبایی و شکوه دیگری دارد. خود شهر میبد با چندین محله بزرگ و کوچک از قدیم حکم یک قلعه بزرگ را داشته و دارای برج و بارو و خندق بوده است. در قسمت مرتفع‌تر شهر نیز قلعه بزرگی را ساخته بودند که محل استقرار حاکم شهر و سپاهیان او بود. به این ترتیب، اگر دشمن می‌توانست از خندق و حصار دور شهر بگذرد و به درون آن پا بگذارد، تازه می‌باید قلعه داخلی یا به اصطلاح "کهن دژ" شهر را تصرف می‌کرد؛ وگرنه سپاهیان مستقر در این قلعه به مقاومت ادامه می‌دادند و با حمله‌های پارتیزانی خود کار را برای مهاجمان سخت می‌کردند.

برخی گفته‌اند که قدمت نارین قلعه میبد به حدود سه هزار سال پیش یعنی زمان مادها می‌رسد.شاید بهتر باشد که در این باره کمی احتیاط کنیم، اما شکی نیست که این قلعه پیش از اسلام ساخته شده اما اوج رونق آن مربوط به حدود 600 سال پیش است که فرمانروایان سلسله آل‌مظفر، بر بخش‌های وسیعی از مرکز و شرق ایران مسلط شدند و میبد را پایتخت خود قرار دادند.

در این زمان نارین قلعه در گستره‌ای به مساحت 30 هزار مترمربع در هفت طبقه ساخته شده بود، اما اکنون طبقات پایینی زیر تلی از خاک مدفون شده‌اند و فقط سه طبقه بالایی قلعه و محل استقرار حاکم باقی مانده است. از فراز این قسمت می‌توان نمای کاملی از شهر میبد و بافت تاریخی منسجم و زیبای آن را تماشا کرد. خصوصا اتاقی که جایگاه نشستن حاکم بوده، بسیار جالب است و اشراف کاملی بر محله‌های قدیمی شهر دارد. خندقی هم که در پای نارین قلعه حفر شده، جایگاه باغ‌های میبد و چهره زیباتری به آن بخشیده‌است. اما اینکه چرا قلعه میبد را "نارین" خوانده‌اند، مورد اختلاف است. نظر غالب این است که نارین به معنی آتشین است و چون مدافعان قلعه از بالای حصار آن آتش و آب جوش و قیر گداخته و از این قبیل بر سر دشمن می‌ریخته‌اند، به قلعه آتشین یا نارین معروف شده است. نارین قلعه در خیابان امام خمینی میبد قرار دارد.

گروه سرگرمی روزنه

گروه سرگرمی ROZANEH

www.ROZANEHONLINE.com

قلعه بیرجند؛ بام شهر

قلعه بیرجند قدیمی‌ترین بنای تاریخی این شهر است. اگرچه بیرجند در ناحیه‌ای کهن قرار گرفته اما از نظر شهری، قدمت زیادی ندارد. بنابراین قلعه آن نیز چندان قدیمی نیست و پیشینه آن به دوره صفویه - یعنی حدود 300 تا 400 سال قبل - برمی‌گردد. این قلعه صرفا جنبه نظامی داشته و هیچ‌گاه به عنوان قلعه مسکونی مورد استفاده قرار نگرفته است. قلعه بیرجند حدود سه هزار متر مربع وسعت دارد و ساختمان آن به صورت حیاط مرکزی بزرگی است که محل استقرار سربازان و سایر تاسیسات قلعه را دورتا دور آن ساخته‌اند.

ساختار معماری این قلعه نسبت به قلعه‌هایی مانند نارین قلعه میبد یا ارگ بم، ساده است. قلعه بیرجند روی یک تپه که در اطرافش جنگل کاج درست کرده‌اند، قرار گرفته و از فراز آن می‌توان نمای کاملی از شهر بیرجند و خصوصا بافت تاریخی آن را دید. در محوطه مرکزی قلعه نیز چایخانه و سفره‌خانه‌‌ای برپا کرده‌اند که معمولا تا پاسی از شب، باز است. ضمن این که نورپردازی قلعه در شب زیباست. قلعه بیرجند در خیابان جمهوری اسلامی، میدان امام حسین(ع) قرار دارد و در آن از هشت صبح تا 12 شب به روی مردم باز است.

 

گروه سرگرمی ROZANEH

www.ROZANEHONLINE.com

ارگ راین؛ دومین بنای خشتی جهان

ارگ راین، هم ولایتی ارگ بم است؛ یعنی اینکه در 100 کیلومتری شهر کرمان و در مسیر کرمان به بم قرار گرفته است. بنابراین از جهات مختلف شباهت زیادی به ارگ بم دارد و درست مثل آن یک ارگ مسکونی به شمار می‌رود. مثل اغلب قلعه‌های ایران، تاریخ ساخت ارگ راین معلوم نیست، ولی به احتمال زیاد در دوران پیش از اسلام و مشخصا در زمان ساسانیان ساخته شده است. بنابراین عمر آن نباید از 1500 سال کمتر باشد و چه بسا به 1800 سال و بیشتر هم برسد. گفته‌اند که وقتی اعراب مسلمان به ایران حمله بردند و به ناحیه کرمان رسیدند، با وجود فتح کرمان و مناطق همجوار آن نتوانستند به راین راه پیدا کنند، زیرا قلعه آن بسیار مستحکم و نفوذناپذیر بود.

به هر روی، ارگ راین که در جنوب شرقی شهر راین و بر فراز تپه‌ای نه چندان بلند واقع شده، با 20 هزار متر مربع مساحت، دومین بنای خشتی جهان پس از ارگ بم به حساب می‌آید. نقشه این ارگ به صورت مربع است و باروی دورتادور آن 10 متر بلندا دارد. درون ارگ نیز از بخش‌هایی چون خانه‌های اعیانی، محله عامه نشین، بازار، مسجد، زورخانه، اصطبل و بخش حاکم نشین تشکیل شده که این بخش اخیر دارای حصار و دروازه‌ای جداگانه است.

اگر به ارگ راین بروید، درست مانند این است که به شهر ارواح سفر کرده باشید، چون همه چیز در جای خود تقریبا صحیح و سالم باقی مانده اما از جریان زندگی خبری نیست. ناگفته نگذاریم که راین از مناطق خوش آب و هوای استان کرمان است و در نزدیکی ارگ راین باغ‌های فرح‌انگیزی وجود دارند.

www.ROZANEHONLINE.com

www.ROZANEHONLINE.com

نوشته شده توسط محسن داودخانی در دوشنبه بیست و چهارم آذر 1393 ساعت 15:17 | لینک ثابت |
گروه سرگرمی ROZANEH

یزد اولین شهر خشتی و دومین شهر تاریخی جهان بعد از شهر ونیز ایتالیاست. همین دو ویژگی کافی است تا ایرانیان بدانند کشوری به وسعت تاریخ جهان دارند و شهری کویری که می توانند خشت به خشت، ریگ به ریگ و لحظه به لحظه تاریخ آن را به رخ جهانیان بکشند.

 

گروه سرگرمی ROZANEH

دومین شهر تاریخی جهان برترین جاذبه های گردشگری، تاریخی و میراث فرهنگی زیادی دارد که هر کدام از آن ها می تواند به تنهایی جاذبه ای منحصر به فرد برای بازدید گردشگران و دوستداران میراث فرهنگی و تاریخ ایران و جهان باشد. این شهر به شهر بادگیرها معروف است. به دارالعباده، شهر دوچرخه‌ها، شهر شیرینی، شهر قنات و قنوت و قناعت و شهر آتش و آفتاب.

 

تاریخ نویسان معتقدند که قدمت یزد به پیش از اسلام می رسد. عده ای هم می گویند که شاید شهر تاریخی یزد را باید در نقطه دیگری غیر از مکان کنونی آن جستجو کرد. اما با این حال قدمت بسیاری از آثار تاریخی کشف شده در شهر یزد به قرن پنجم هجری باز می گردد. در عین حال کشف بناهای دیگری متعلق به قرن های دوم و سوم هجری، تردیدها را در تخمین قدمت شهر یزد بیشتر می کند. در هر صورت تاریخ سکونت انسان در این خطه از هزاره سوم پیش از میلاد فراتر رفته است، به طوری که در عهد پیشدادیان طایفه های در حال کوچ از بلخ به پارس، این سرزمین را یزدان نامیدند و از آن زمان به بعد یزد محل عبادت شد. یزد را از آن جهت امن ترین شهر می دانند که جنگ و بلایای طبیعی تاکنون نتوانسته به آن صدمه ای وارد کند. به همین دلیل است که تاریخ نویسان از آن به عنوان امن ترین شهر ایران یاد کرده اند. مارکوپولو جهانگرد ایتالیایی نیز درباره یزد می گوید که تجار جاده ابریشم این شهر را به لحاظ امنیت مالی و جانی آن دوست دارند.

گسترده ترین بافت تاریخی ایران

بافت تاریخی شهر یزد با مساحتی در حدود ۸۰۰ هکتار را می توان گسترده ترین و اصولی ترین بافت تاریخ ایران دانست که تجربه های متفاوتی در زمینه مداخله متولیان امر در شبکه معابر را در خود جای داده است. بافت تاریخی یزد به عنوان دومین بافت خشتی دنیا و دست نخورده ترین بافت تاریخی کشور به شماره ۱۵۰۰۰ در فهرست ملی ثبت شده است.

 

گروه سرگرمی روزنه

نارین قلعه، قدیمی‌ ترین بنای خشتی جهان

قدیمی ترین بنای ساخته شده از خشت در دنیا نارین قلعه یا کهندژ نام دارد که در شهر باستانی میبد بر فراز تپه ای بلند بنا شده و بر تمامی ‌شهر میبد و پیرامون آن دید دارد. تاکنون کشوری ادعا نکرده است که بنایی قدیمی تر از کهندژ دارد. کهندژ نام دژهای کهنی است که در آغاز پیدایش شهرها بنا شده اند. این دژها در دوره پیش از اسلام و بیشتر در دوران ماد، هخامنشی و اشکانی ساخته شده و بناهایی تک و پر تراکم بودند که بر فراز تپه‌های طبیعی یا مصنوعی می‌ساختند.

 

www.ROZANEHONLINE.com

 

www.ROZANEHONLINE.com

طولانی ترین قنات ایران

طولانی ترین قنات ایران به نام "قنات زارچ" با طول صد کیلومتر در استان یزد قرار دارد. این قنات یکی از کهن ترین قنات های ایران به شمار می آید که سابقه ای بیش از سه هزار سال دارد. طول کوره قنات زارچ بیش از ۷۱ کیلومتر بوده و تعداد چاه های آن دو هزار و ۱۱۵ حلقه شمارش شده است.

 

گروه سرگرمی ROZANEH

مسن ترین درخت جهان

سرو چهار هزار ساله ابرکوه را می توان مسن ترین موجود زنده جهان نامید. هر چند که گفته می شود در کشور سوئد نیز درختی وجود دارد که از سرو ابرکوه قدیمی تر است اما اکنون از درخت پیر سوئد تنها ریشه های آن باقی مانده در حالی که سرو کهنسال شهرستان ابرکوه با ۲۵ متر ارتفاع ۱۸ متر محیط و ۵٫۱۱ متر اندازه دور تنه در قلب ایران زنده و سبز است و آرام آرام زندگی می کند.

 

http://www.rozanehonline.com

 

www.ROZANEHONLINE.com

 

http://www.rozanehonline.com

 

www.ROZANEHONLINE.com

بلندترین بادگیر جهان

بلندترین و منحصر بفرد ترین بادگیرهای جهان را تنها می توان در استان یزد پیدا کرد. بادگیر باغ دولت آباد یزد در شمار زیباترین بادگیرهای دوره زندیه و قاجاریه با قدمتی ۲۷۰ ساله به عنوان بلندترین بادگیر جهان به حساب می آید. این بادگیر که نمونه ای از معماری دوره زندیه را داراست در سال ۱۱۶۰ هـ.ق توسط محمدتقی خان یزدی مشهور به خان بزرگ سرسلسله خوانین یزد ساخته شد. این بادگیر ارتفاعی به طول ۳۳ متر و ۸۰ سانتی متر دارد و از خصوصیات بارزش هشت ضلعی بودن آن است که باعث می شود باد در هر جهت به راحتی و به سرعت به قسمت زیرین آن هدایت شود و پس از برخورد به سطح آب حوضچه زیر بادگیر، هوای خنکی در داخل آن ایجاد کند. در کنار این بادگیر باغی شامل سه عمارت هشتی و سردر و تالار آینه نیز موجود است که بهشت آیین خوانده می شود و دارای نقوش اسلیمی است. این باغ مدت ها محل اقامت کریم خان زند در یزد بود و از نظر طراحی در شمار زیباترین باغ های دوره زندیه و قاجاریه محسوب می شود..

 

گروه سرگرمی روزنه

 

گروه سرگرمی ROZANEH

قدیمی ترین میدان ساعت شهری در ایران

قدیمی ترین ساعت شهری ایران در میدان وقت الساعت یزد نصب شده است. این ساعت آفتابی به استناد کتاب جامع مفیدی نخستین ساعت شهری است که فردی به نام ابوبکر ساعت ساز یزدی آن را در سال ۷۲۵ هجری قمری در مدرسه رکنیه در جوار مسجد جامع یزد نصب کرد. این مکان بعدها به نام میدان وقت الساعت شهرت یافت.

 

گروه سرگرمی ROZANEH

قدیمی ترین نخل چوبی ایران

نخل چوبی میدان امیر چخماق به عنوان قدیمی ترین نخل چوبی ایران با ۴۵۰ سال عمر متعلق به عصر صفوی و به نخل حیدری ها معروف است. بلندی این نخل ۸٫۵ متر و اضلاع آن نیز ۸٫۵ در ۸٫۵ متر است. این نخل مجموعه مشبکی از چوب های تراشیده شده با گره چینی ها و تیرهای بزرگ است که تقریبا به شکل درخت سرو (نماد آزادگی) ساخته شده است. اما بزرگترین نخل ایران نیز با همین ویژگی ها در شهرستان زارچ قرار دارد. یزدی ها رسم دارند که در ایام سوگواری امام حسین(ع) مراسم نخل گردانی اجرا کنند. این نخل توسط ۱۵۰ نفر در میان مردم گردانده می شود تا مراسم ویژه آن نمادی باشد برای آزادگی و مظلومیت امام سوم شیعیان.

 

گروه سرگرمی ROZANEH

قدیمی ترین مسجد ایران

ساخت مسجد جامع فهرج واقع در ۳۰ کیلومتری شهر یزد، به نیمه اول قرن اول هجری برمی گردد. این مسجد، تنها مسجد جهان اسلام است که ساختمان آن از ابتدا تاکنون هیچ تغییری نکرده است. اگرچه در میان باستان شناسان اختلاف نظر وجود دارد اما ظاهرا مسجد جامع فهرج قدیمی ترین مسجد ایران است. مسجد جامع فهرج کماکان زنده و پویا بوده و در آن نماز جماعت برپا می کنند.

 

www.ROZANEHONLINE.com

 بلندترین مناره های جهان

مسجد جامع بزرگ یزد یکی از شاهکارهای معماری و تاریخی جهان به شمار می رود و به جرات می توان گفت دارای بلندترین مناره های جهان است. بنای این مسجد با عظمت قرن هاست که از فراسوی تاریخ تمدن این سرزمین می درخشد به نحوی که در کتب تاریخی یزد آمده است: "مسجد را بر جای آتشگاه ساسانی ساخته اند و سنگ بنای آن توسط علاء الدوله گرشاسب نهاده شده است". مسجد جامع قدیم در قرن ششم هجری قمری و به دستور گرشاسب از نوادگان �علاء الدوله کالنجار� ساخته شد و بنای اصلی مسجد کنونی از آثار "سید رکن الدین محمد قاضی" است. دو مناره مسجد که ارتفاع تقریبی آن از کف تا نوک به بیش از ۵۲ متر می رسد، دارای قطری در حدود هشت متر است که در دوره صفوی به بنا افزوده شده اما در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی فرو ریخت و دوباره تجدید بنا شد. بلندای این مناره ها و اینکه کاشی کاری منحصر به فردی حتی در اوج مناره ها انجام شده، تعجب همگان را بر می انگیزد زیرا این مناره ها هرچه به سمت بالا رفته باریکتر شده و تنها یکی از آن ها دارای پلکان است از اینرو ظرافت کاشی کاری در این ارتفاع به واقع قابل تحسین است.

 

گروه سرگرمی روزنه

 

www.ROZANEHONLINE.com

بیشترین تعداد دخمه ها در یزد

دخمه محلی است که زرتشتیان، مردگان را بر طبق آداب دینی در آن می نهادند اما از وقتی که به دفن کردن در گورستان پرداخته اند، استفاده از دخمه متروک شده است. بیشترین این دخمه ها در یزد قرار دارد چون در این شهر زرتشتیان زیادی زندگی می کردند. دخمه قدیمی یزد حدود سی سال است که دیگر مورد استفاده نیست، دخمه مانکجی لیمجی هاتریا، دخمه چم تفت، دخمه شریف آباد اردکان، دخمه ترک آباد اردکان تنها نام تعدادی از دخمه های زیاد موجود در یزد است. سرپرستی این دخمه ها را انجمن زرتشتیان بر عهده دارد.

 

www.ROZANEHONLINE.com

تنها آب انبار شش بادگیری جهان

آب انبار شش بادگیر یزد به دلیل دارا بودن شش بادگیر به این نام معروف شده و تنها آب انبار شش بادگیر جهان است. سه بادگیر آن از ابتدا ساخته شده بود و سه بادگیر دیگر بعدها به آن اضافه شده است، با کمی دقت در شکل بادگیرها تفاوت سه بادگیر قدیمی با دیگر بادگیرهای آن را می توان مشاهده کرد. شش بادگیر آب انبار با توجه به شرایط اقلیمی و جهت باد در این منطقه به شکل هشت وجهی هستند. شهر یزد همچنین دارای تنها آب انبار هفت بادگیری جهان با دو مخزن است که در روستای عصر آباد قرار دارد.

 

روزنه آنلاین

 

روزنه آنلاین

تنها کاروانسرای دایره ای در ایران

غیر از همه جاذبه های منحصر به فردی که در شهر یزد وجود دارد، می توان تنها کاروانسرای دایره شکل ایران را هم در شهرستان مهریز در مسیر یزد به کرمان مشاهده کرد. کاروانسرای زین الدین یکی از ۹۹ کاروانسرایی است که شاه عباس در ایران ساخته با این تفاوت که معماری آن دایره ای است. اکنون از این کاروانسرا به عنوان یک اقامتگاه سنتی و جاذبه گردشگری یاد می شود. می گویند که اقامت در این کاروانسرای ۴۰۰ ساله و دیدن آسمان پر ستاره اش امری است که با آن تجربه سفر به یزد، تاریخی ترین شهر جهان کامل می شود!

 

http://www.rozanehonline.com

 تصاویری دیگر از مکان های دیدنی شهر یزد

 

گروه سرگرمی ROZANEH

 

گروه سرگرمی ROZANEH

 

گروه سرگرمی روزنه

 

http://www.rozanehonline.com

 

www.ROZANEHONLINE.com

 

روزنه آنلاین

 

گروه سرگرمی ROZANEH

 

http://www.rozanehonline.com

 

گروه سرگرمی روزنه

 www.ROZANEHONLINE.com

 

 

 

www.ROZANEHONLINE.com

 

www.ROZANEHONLINE.com

 

www.ROZANEHONLINE.com

 

نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه هفدهم مهر 1393 ساعت 17:28 | لینک ثابت |

این نام نشستی است که روز سه شنبه 25 شهریور ماه ساعت 16 الی نوزده در محل جامعه  مهندسان مشاور ایران به همت شورای راهبری موافقت نامه میان انجمن جامعه شناسی ایران، جامعه مهندسان مشاور ایران و جامعه مهندسان شهرساز ایران برگذار می شود .در این نشست آقای سهراب مشهودی پژوهش بالا را ارائه خواهند کرد و آقایان حمید ماجدی، محمد حسین شریف زادگان و ناصر بنیادی به نقد این پژوهش خواهند پرداخت. ورود همگان به این نشست آزاد است.

نوشته شده توسط محسن داودخانی در دوشنبه بیست و چهارم شهریور 1393 ساعت 15:11 | لینک ثابت |

این مقاله ، بسط ، گسترش و پاسخ  سوالاتی  است که استاد  فرهادی  قبلاً  در حدود ۲۰ سال پیش در کتاب موزه های بازیافته بصورت فشرده و موجز ، ذیل” دومین بخش تصاویر: بافت تاریخی  و فضا های  سنتی شهر و روستا” ، در شرحی پرسش گونه در با ره  معنای این باغ و انگیزه ها  و سخن خاموش باغبان آن ضمن معرفی درویش خان و باغ سنگستا نی وی بیان فرموده اند که ؛ آیا باغ سنگی فوران یک خلاقیت در بستری سنگی و سختستانی  نا مناسب است؟ آیا پاسخی است به برخی دانشمندان  علوم اجتما عی که  روستا ئیا ن را” نا نوآور” به شمار می آورند؟! آیا باغ سنگی نماد آرزوها ی  بر باد رفته و نا کام مانده است؟ آیا باغ سنگی بازتاب نا خود آگاهانه تمدن سنگ و سترون شده  بومی ما و یا اعلان پوچی تمدنی است که طلیعه آن همراه با قراضه کابلها و چرخ دنده های فرسوده و لاستیکها ی سوراخ شده و انبارک نفت و قوطی حلبی و شناور کولر و آینه شکسته و غیره تا ذهن سوخته و شاخه های این خشکستان  رسوخ کرده است؟

چهل و دو سال قبل که دست پنهان روزگار، سرنوشت نویسنده این سطور را با سیرجان و پیرامون آن گره زد، تا سال ها بدرستی ندانستم که دستم در پوست گردو و پایم در تور ناپیدای فرهنگ پر ژرفایی قرار گرفته است که رهایی از آن اگر غیر ممکن نباشد بسیار دشوار است، که عشق آسان نمود اول. با این وجود این دامِ پرنیانیِ فرهنگ چهل و چند سالِ پیشِ سیرجان و شهرهای پیرامون آن بافت، بردسیر، میمند، شهربابک و کرمان با طرحِ منشور وار خود، نه چون مردابی فرو کَشَنده و میراننده که چون زنده رودی و رودباری با وجود بندهای بسیار هر دم مرا به پیش رانده است.

باغ سنگی درویش خان

                             باغ سنگی

یک روز فریفته ی معماری کهن و گونه آمیزی زیبایی و کارآیی در این بناها و کوچه باغ هایِ مزارع و محله های پیرامون آن، کوشک های میان باغی، بادگیرها و از همه زیباتر و یکه تر بادگیر چپقی و بافت و ساخت هنرمندانه اش و پشت بام های زیبا و پر فراز و فرود و پیوسته ی بازار آن و سبکِ ستون ها و طاق هایی که بدرستی معلوم نیست که از کرمان به هند یا از هند به کرمان ساری و جاری شده است و سردرهای سرفراز و آجر کاری هایِ پر کار و برج و باروهای کم نظیر آن بوده ام که با نوک بیل های مکانیکی و بولدزرهایی که در این چهار دهه با خیابان کشی ها و با ساخت و سازها و تغییر کاربری ها و نه تنها در شهر که در حومه و روستاهای کهنسالِ اطراف آن همچون محمودآباد سید و غیره پیوسته بر خاک افتاده و با خاک یکسان شده اند تصاویر برخی از این بناهای های پیرامون، ویران شده و در حال ویرانی تامل برانگیز را، خواننده ی علاقمند می تواند به  کتاب «موزه های بازیافته»(مرتضی فرهادی، انتشارات کرمان شناسی) تصاویر ۴۵ تا ۷۶ و ۸۴تا ۹۷و ۱۱۶تا۱۲۵و ۱۲۷و۱۲۸و ۱۳۷و۱۴۲نگاه کند. و خیابان هایی با درختان سر به فلک کشیده و با هزاران بوته گل محمدی و بوته ی نسترن زرد و سپید آن، که در بهارها، از شهر گلستانی می ساخت به اندازه یک شهر و ندانستیم که آن درخت ها چه شدند؟ و آن هزاران هزار بوته گل محمدی و نسترن زرد ( گل های مقدس چند هزار ساله ایرانی) و باغبانان آنان به کجا رفتند؟ و یک روز دیگر محو دانش و فنون کشاورزی و دامداری روستائیان و عشایر گوناگون پیرامون سیرجان، با صنایع دستی و گلیمینِ هایی با نقش های چند هزار ساله و رنگ آمیزی و بافت فوق العاده و شَدّه های گل سرخ و اسفندِ (دشتی) بسیار متنوع و گوناگون آن و فرهنگ غنی و شگفت آورِ آب و هواشناسیِ سنتی و گیاه شناسی و جانور شناسی و دامپزشکی آنان و از آن جمله “پُب گوش” : مایه کوبی و واکسیناسیون پیش از (پاستور) و (ادوارد جِنر) و اگر نگوییم مایه کوبی ها و روش های پیش گیرانه یِ پیش از تاریخ. و یک روز مجذوب نام دام هایِ گله های هزاری و یک روز محو نقش و رنگ گلیمین های طایفه کورکی و ایل بچاقچی و ده هزار سال دنبال کردن نقش میانی “مازنجیل” (نگاه کنید به مقاله “مازنجیل” نشانه شناسی و ردیابی فرهنگی نقش و نگارهای گلیمینِ های طایفه کورکی در” نامه فرهنگ ایران” دفتر دوم، (۱۳۶۵) نشر بنیاد نیشابور، صفحات ۱۲۱تا ۱۷۶) و یافتن ۱۵ معنا برای آن و دنبال کردن این نقش در کلِ فرهنگ ایرانی تا تزیینِ روی شله زرد و کاسه ماست و سیر داغ و پیاز داغ قدح آش نذری  در هر خانه ایرانی و بالاخره یک روز شگفت زده فرهنگ غذایی و دایره عطر و مزه در این همه کُتیدَنی و غُلُویدَنی!…

و این یک روز یک روز، بیش از ربع قرن به درازا کشیده است و به کشفیاتی منجر شده که برای اهل فرهنگ جهان و ایران به ویژه  استان کرمان و علی الخصوص مردم سیرجان و چند شهر پیرامون آن بافت و بردسیر و میمند و شهربابک می تواند هم شگفت آور و هم بسیار آموزنده باشد.

ضرب المثل هایی پشت کوهی عشایری در زمینه مسائل اقتصادی که گویی آرای آدام اسمیت پدر اقتصاد نوین اروپا و نقد عقاید کینز مشهورترین و موثرترین اقتصاددان نظام سوداگری – استعماری متاخر غرب را در خود نهفته دارند! انگار این عشایر و روستاییان خردمند واقعیت شناس و تجربه مند از برخی از وزرا نفت و اقتصاد و بازرگانی و مشاورانشان در یکصد سال گذشته اگر مشاوری در عالم واقع داشته باشند و یا به سخن مشاوری گوش بدهند؛ در امور بنیادی اقتصادی خبره تر و آگاه ترند؛ همچنان که در عمل به اقتصاد این مملکت در ده هزار سال گذشته خدمت کرده اند؛ مگر نه این است که اصولا این کشاورزانِ ایران و عراق بوده اند که جهان را از دورانِ طولانیِ گردآوریِ غذای گیاهی و جانوری (صید و شکار) به روستانشینی و کشاورزی و دامداری ( تولید کشاورزی و دامداری) کشانده اند. دو کشوری که در بسیاری از زمان های تاریخی از نظر سیاسی هم کشوری  واحد از نظر فرهنگی هزاران سال در ارتباط مستمر و پیوسته بوده اند و هنوز نیز با همه ترفندها و  آوازه گری های چهارصد ساله استعماری و نو استعماری دارای مشترکات بنیادی فراوانند. به طوریکه برای نمونه بقایای پیل های الکتریکی بسیاری، اولین بار در سایت های اشکانی و ساسانی عراق کشف شده است نگاه کنید به مقاله «…کشف، ساختار و کاربرد پیل الکتریی دوره اشکانی» در فصلنامه دانش بومی ش ۲ (بهار ۱۳۹۱) دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی صفحات ۱۲۹-۱۴۷٫

گفتنی است که عشایر و روستاییان منطقه (سیرجان و چند شهر پیرامون آن ) در دایره لغوی خود و در صحبت های روزمره حتی هنگامی که یک سال هم به مکتب نرفته اند و خط ننوشته اند بیش از پانصد اصطلاح آب و هواشناسی به کار می برند و چهل نوع ابر و باد را از هم تمیز می دهند و برای آنها نام و ویژگی می شناسند، ۳۷ نوع باران را با نام و نشان و خواص شناسایی دارند و نیمی از کتاب موزه های باز یافته؛ شرح دانشِ آب و هواشناسی آنان است. که برای فروتن سازیِ شهریانِ از تولید دور شده و به مصرف گراییده کشور ما دانستن و خواندن آنها آموزنده و هشدار دهنده و هوشیار کننده است.

اینجانب امیدوار است که برای ادای دین به چنین فرهنگ و مردمانی، زمانی داشته باشد که به ویژه برای نسل های جدید سیرجانی و شهرهای پیرامونی آن، بخشی از این یافته ها را بیشتر بازگو و ارائه کند.  اما در این نوشته قصد ما این است که بزرگترین «پیکره -کُلاژ ایران» را به خوانندگان سیرجانی و ایرانی نگین معرفی کنیم. البته ممکن است کمیابی و یکه بودن این اثر همچون بادگیر چپقی فراتر از محدوده ایران باشد. چیزی که هست احتیاط علمی بما می گوید:”هر بیشه گمان مبر که خالی است “و یا هر پیسه(ابلق ودورنگ) گمان مبر که خالی (نقطه ای) است / شاید که پلنگ  خفته باشد،یا شاید که پلنگِ خفته باشد.

اما این بزرگترین پیکره – کُلاژ ایران در بغل گوش قلعه سنگ و شاه فیروز و سیرگان کهنه چیست؟ چه می خواهد بگوید و اگر مهم است برای حفظ و نگهداری چه باید کرد؟ اما بیش از هر چه کُلاژ چیست؟ و چه جایگاهی در هنرجهان امروز دارد و اینکه آیا این توارد کلاژِ برای جامعه شناسی و مردم شناسی هنر آموزنده و شگفت آور نیست؟

کُلاژ چیست؟ واژه کُلاژ ((collage)) فرانسوی و در لغت به معنای متصل کردن و چسبانیدن است اما در اصطلاح هنر معاصر اروپا و غرب شیوه ای در نقاشی و پیکره سازی است که از جانب هنرمندان مطرح و صاحب سبک اروپایی و به ویژه پیکاسو مشهورترین نقاش اسپانیایی از خاکستر جنگ جهانی اول و به ویژه دوم روییده است. آغاز گر کلاژ پیکاسو و براگ می باشند که در ۱۹۰۷ همزمان این دو شیوه ی کوبیسم را در جهان بنا نهاده و در ۱۹۰۸ پیشوایی این سبک را بر عهده داشته اند. در سال ۱۹۱۲اینان به جای توصیف دقیق برخی اشیا، خود آن اشیا را در پرده نقاشی نشاند و در نتیجه قطعاتی از مقوا و کاغذ و پاره روزنامه و پارچه و ورقِ بازی و پاکت توتون در میان نقوش پرده ظاهر شد و با این اقدام شیوه تازه ای در نقاشی که به نام کلاژ معروف است بنا نهاد پس از مدتی این شیوه به پیکره سازی نیز سرایت کرده و خود پیکاسو یکی از مشهورترین کلاژهای جهان را با حداقل با بی ارزش ترین مصالح و دور ریزه های مختلف خلق کرد.

کُلاژ مشهور پیکاسو(سر گاو)

کُلاژ مشهور پیکاسو(سر گاو)

      کُلاژ مشهور پیکاسو(سر گاو)

پیکاسو در ۱۹۴۳ (۷۱ سال پیش ) و برابر با ۱۳۲۱ ه. ش پیکره ای از ترکیب فرمان و زین فرسوده یک دوچرخه قدیمی آفرید که با وجود بی پیرایگی و سادگی بسیار یکی از نافذترین کلاژ های پیکاسو در کارنامه او می باشد و کمتر کتابی درباره پیکاسو و حتی تاریخ و پیکره سازی است که از این اثر( سر گاو ) پیکاسو سخن به میان نیامده باشد و یا تصویر آن آورده نشده باشد. در این کلاژ فرمان فرسوده که از لوله ای ساده زنگ زده و یک طرف آن ضرب خورده و با خمیدگی بیشتر به نظر می رسد بدون هیچ آجی  و یا روکشی برای انتهای دستگیره فرمان، زین فرسوده و نوک تیز و لوله شده آن  همچون بینی گاوی پیر و لاغر و بیمار و با دوسویهِ فرورفته که گونه استخوانی و لاغر گاو را به بیننده القا می کند و سوراخی در ابتدا تیره بینی که همچون جای زخمی به نظر می رسد حسی غریبی از درد و رنج و ناامیدیِ درک شونده ای را در بیننده ایجاد می کند و مخاطب را به همدردی می کشاند. افزون بر توانایی در القا عاطفی در برابر تخیل قوی و خلاقِ پیکاسو اجزایِ شیء بسیار آشنا که هرگز با چنین ترکیبی تصور نشده است بیننده را شگفت زده می کند.

“باغ سنگی” در کجاست؟

پس از این مقدماتِ لازم ، هم برای پیشینه و هم تحلیل آثاری از این دست بازگردیم به اثر یکّه و شگفت آور باغ سنگیِ دهکده ی”میاندوآبِ” دهستانِ”بلوردِ”سیرجان.

میان دوآب؛ آبادی بسیار کوچکی در فاصله چند کیلومتری جنوب شرقی بلورد و در فاصله ۴۲ کیلومتری شرق سیرجان واقع است و در سر شماری آبانماه ۱۳۵۵تنها سه خانوار و ۸تن جمعیت، و در همین سال بلورد مرکز دهستان ۳۱۴ خانوار و ۱۴۴۶نفرجمعیت داشته است .اغلب آبادی های بلورد در این تاریخ خالی از سکنه یا با جمعیت کم بوده اند.” اسطور “با ۶۳خانوار، کَهَن سیاه با ۳۸ خانوار، بوجان با ۳۶ خانوار، کشکوییه با ۳۰ خانوار، زمرزج با ۲۶ خانوار، بید مغوئیه.۱۶ خانوار، گهرد  با ۱۰ خانوار و بقیه روستاها بین ۱تا۷خانوار داشته اند و ۱۴ آبادی خالی از سکنه بوده اند.

در سرشماری ۱۳۳۵ کل جمعیت دهستان بلورد ۲۹۱۸ تن و مرکز آن بلورد۱۸۰تن جمعیت داشته است. البته به احتمال زیاد جمعیت عشایری و کوچنده در این آمار لحاظ نشده است.

در پایان اضافه کنم که شهر سیرجان خود یکی ازکهن ترین شهرهای استان کرمان بوده و کهن شهر عالیا و کهن شهر فعلی سیرگان البته در میانه راه سیرجان فعلی(سعیدآباد) و بلورد است و نخستین خانه گردنده جهان و حداقل اولین خانه چرخنده ایران در آن جا ساخته شده است.

مقدسی در پیش ازهزارسال پیش درباره شهر سیرجان می نویسد.

«…سیرجان مرکز کرمان و بزرگترین قصبه های آن است… دو بازار کهنه و نو دارد. با سرمایه های هنگفت و پارچه های قمایشی که سیرجان از جهت آن معروفیت خاص دارد. جامعی در میان آن دو بازار است، عضد الدوله گلدسته های شگفت آور در میان آن برپاداشته، بر بالای آن دستگاهی پیچیده و چوبینی نهاده که بخشی از آن می چرخد… »

این چرخندگی های گلدسته احیانا هم برای تفرج و دیدن آسان شهر و مهمتر از آن به دلیل آن بوده است که صدای موذن بر همه شهر بهتر احاطه پیدا کند.

جالب آنکه در حدود یک دهه پیش خبری از سیمای جمهوری اسلامی پخش شدکه نخستین خانه گردنده در انگلستان اختراع شده است که بتواند همراه با نور آفتاب بچرخد.  یکی از پژوهشگران باستان شناسان سیرجانی (جناب ابوالقاسم حاتمی) پایان نامه ارشد خود را درباره کُهن شهر سیرجان گذرانده است. وی درحفریات خود در سیرجان قدیم به سیستم لوله کشی آب جاری با”تنبوشه” برخورد کرده است. وی همچنین از سکه های ضرب روزگار خلافت امیر مومنان( ۳۵-۴۰ ه.ق) سکه ضرب ۴۱ ه. ق با نام زیاد بن ابی سفیان وسکه هایی که با نام عبدالله و با حروف پهلوی با سال ضرب ۵۱ ه. ق خبر می دهد.

باغ سنگی در چه زمانی ساخته شده است؟

درباره تاریخ شروع و آغاز ساخت باغ سنگی اطلاع دقیقی در دست نیست.اما مولف در اولین سال های مسافرتش به سیرجان از باغ سنگی بازدید کرده و درویش خان را ملاقات کرده است.

در ضمن پرویزکیمیاوی کارگردان معروف سینمای ایران و سازنده فیلم فوق العاده مغول ها،در ۱۳۵۴ فیلمی به نام باغ سنگی ساخته است. و این نشان می دهد ساخت این باغ قاعدتا بایستی سال ها پیش اتفاق افتاده باشد که داستان آن به گوش سینما گران پایتخت نشین برسند همانگونه که اکنون پس از حدود نیم قرن بسیاری از ایرانیان حتی هنر دوستان و هنر شناسان سخنی از آن نشنیده اند. با این وجود بنا به روایت پسر بزرگ درویش خان شروع کار مربوط به یک سال پس از اصلاحات ارضی می باشد اما نویسنده این سطورمعتقد است حتی اگر شروع این کار به یکسال بعد از اصلاحات ارضی مربوط باشد “پیرامتن” های کار اوضاع و احوال پیرامون هنرمند در دوران کودکی و جوانی وی شکل بنیادی گرفته است. و اصلاحات ارضی ضربه آخر را برای تولد باغ سنگی فراهم ساخته است. چرا که به نظر می رسد بدون تاثیرات مستمر و بسیار عالمگیرِ اجتماعی خلق چنین اثری حداقل از نظر کمی هم که نگاه کنیم نمی توانستنه چنین کار گسترده و عمیقی را صرفا تحت تاثیر گرفتن زمین های درویش خان در اصلاحات ارضی باشد.و سخنی بدین در ازایی دارای عقبه فکری و زمینه های اجتماعی و ریشه های عمیق تری باید باشد.

نمای از باغ سنگی درویش خان

                      نمایی از باغ سنگی درویش خان

باغبانِ باغِ سنگستان

هدایت اسفندیار پور( 1303-1386) مشهور به درویش خان

    هدایت اسفندیار پور (درویش خان)

هدایت اسفندیار پور( ۱۳۰۳-۱۳۸۶) مشهور به درویش خان نام پدر حبیب السلطان از طایفه بچاقچی ایل افشاردهستان بلورد سیرجان، او مردی پهلوان، جوانمرد و شجاع و هوشمند و کر و گنگ بود و از تخیل قوی و استعداد هنری بالایی برخوردار بود. به زیبایی اهمیت می داد و این صفات از حرکات و آثار او قابل مشاهده است. ذوقیات تخیل و توانایی هنری او را می شد در چوب دستی تزیین شده وی در حرکات نمایشی و به قول امروزی ها حرکات موزون وی با چوب دستیش ملاحظه کرد .ریش دو شاخ( نگاه کنید تصویر شماره ۱۰۵ کتاب موزه های بازیافته وتصویر صفحه شماره ۹۱ کتاب عکاس باشی سیرجان)به کوشش محسن اسدی زیدآبادی نشان می داد که با وجود کری و لالی و بیسوادی انگارکه با پهلوانان شاهنامه و رستم دستان آشنایی داشته است، نیکی ها وکمک هایش به دیگران نشانه باورهای استوار مذهبی اش می باشد. خوابی که از وی نقل می کنند وکارهای وی نشان از اعتقادات مذهبی اش می دهد.وانگار مولوی وار”شیر خدا ورستم دستانش آرزوست”. نام درویش خان نیز که مردم بر او نهاده اند حکایت چنین حالاتی است. وی دو فرزند داشته که یکی از آنها در ۲۸ سالگی و حین کمک به دیگران در واژگونی تراکتور جوانمرگ شد، پسر ارشد وی حسن اسفندیار پورملقب به حسن خان وارث میراث پدری باغ سنگی است و امیدواریم قدر میراث پدری “باغ سنگی”را بداند.

مصالح باغ سنگی چیست؟

مصالح اصلی کلاژ یک و نیم هکتاری باغ سنگی که در فضای آزاد بر پا شده است چوب و سنگ است تنه های درختان خشکیده که از مناطق گوناگون به محل آورده شده و سنگ های رسوبی و غالبا دارای آثار فسیلی و سنگواره ای که از پیرامون و به ویژه از رودخانه سوچ از فواصل ۱تا ۷ کیلومتری به محل باغ آورده شده اند بنا بر گفته پسر ارشد درویش خان این سنگ های کوچک و بزرگ دارای سوراخ های طبیعی بوده و در گشت و گذار ها و در جریان گله داری  وی از این سو وآن سو یافته وگرد آوری کرده ودر طی سالیان به محل باغ حمل شده است.

اما این مصالح به چوب و سنگ ختم نمی شود و چسبی که بتواند این دو راه را بهم وصل کند وجود نداشته است.

نمای دیگر باغ سنگی از دریچه ای متفاوت

نمای دیگر باغ سنگی از دریچه ای متفاوت

لذا بایستی از ابزاری سود بجوید که بتواند این دو عنصر را در کنار هم نگاه دارد .تنها مصالح در دسترس برای این کار می توانسته سیم های تلگراف و تلفن باشد که از زمان ناصر الدین شاه امتیاز کشیدن آن از ایران به هندوستان به انگلیسی ها داده شده بود و انگلیسی ها به بهانه سیم بانی در این سرزمین مقدس جولان می زدند و خاکش و فرهنگش و اقتصاد و سیاستش را می آشفتند و به غارت می بردند. تجربه بریدن آنها در منطقه بیش از یک قرن وجود داشته است! باید سنگ ها را همچون مهر های گردن بند و تسبیح سوراخ کرده و با نخ سیم به درخت خشکیده به جای برگ و بار و میوه متصل کرد. اما با ابزارهای نداشته ی نیم قرن قبل و در روستای سه خانواری دهستان بلورد چگونه می شود سنگ های آذرین درونی وآهکی را سوراخ کرد، پس باید به جستجوی سنگ هایی برخاست که دست طبیعت در طی چندین میلیون سال آنها را با مته ناپیدای خود سوراخ کرده است. اما باغ سنگی تنها به خاطر مصالح نسبتا فراهم فیزیکی به وجود نیامده است، مصالح  فیزیکی در هر فرهنگ دارای معانی ذهنی و سایه های عاطفی نیز هستند، به عبارت دیگر مصالحه فیزیکی را ملاتهای ذهنی وعاطفی نیز همراهی می کنند. باغ در سرزمین خشک و کویری ما نماد فردوس (پردیس) بر روی زمین است و نماد طراوت و شادابی و سایه داری و خنکا و میوه های جانبخش تابستان و گرمای ذخیره شده خورشید در شاخه های خشک آن و میوه های فرآوری شده آن برای زمستان است!

IMG_0443

اما سنگ در فرهنگ جهانی و از آن جمله در ایران نشانه بی فایدگی، خشونت، بی عاطفگی، نازایی، دل خراشی، و…

سنگ نماد بدبختی و بد بیاری بیچارگان در فرهنگ ایرانی است. ضرب المثل های نظیر “که سنگ بر در بسته می خورد، هر چی سنگه به پای احمد لنگه، سنگ از آسمان باریدن و سنگ شدن نشانه غضب  الهی است در کوهها وتپه های ایران گاهی شیب هایی با اشکال گوناگون دیده می شودکه مردم محلی بر این باورندکه به دلیل معاصی کبیره به فرمان خداوند سنگ شده اند.”

پسر درویش خان از رویائی از پدرش سخن می گفت که دیده است سنگی آتشین از آسمان جلو پای او افتاده ودود از آن بر می خاسته وداغ بوده است.

به این ترتیب ترکیب لفظی”باغ سنگی” خود جمع متناقص و پارادوکسی است بین” باغ نعمت و سنگ نقمت”

اما مصالحه باغ تنها به تنه درختان و سنگ و سیم ختم نمی شود برگ ها و میوه های دیگری افزون بر سیم ،از تمدن غرب به مصالح طبیعی سرزمینی افزوده شده است. لوله اگزوز ماشینی، چرخ دنده های فرسوده، لاستیک های نخ نما پنچر شده، پیت نفت، قوطی حلبی، انبارک نفت چراغ علاءالدین، آینه شکسته و شناور کولر، فنر، مقّره های شکسته و تیرهای تلگراف و دیگر ضایعات بن جل آلات صنعتی ومصرفی و کالاهای وارداتی و گاهی میانه و نیِ قلیانی شکسته ایرانی  و …

گفتیم درویش خان ازطایفه بچاقچی ایل افشار سیرجان است و خود مدت ها گوسفنندار بوده و شاهد نود سال فروپاشی زندگی عشایری و حتی روستایی و آنهم فروپاشی بدون جایگزین بوده است،مگر قاچاق بن جل آلات و لباس و پارچه عاریتی از بندرعباس وکشورهای عاریتی ترجنوب خلیج فارس! پس تاثیرات  و به گفته خود عشایر رد ورمان این فروپاشی را نیز باید در باغ سنگ شده او پی زنی کرد.

لذا می بینیم در راس و میان شاخه های درختان سنگی وی آثاری از دامداری ساقط شده وسقط شده را می توان ملاحظه کرد. پوست، جمجمه و لاشه بره های مرده را مولف در چند دهه گذشته بر روی درختان باغ سنگی بسیار دیده است.

درویش خان بچقاچی چه می گوید؟

IMG_0432

“توارُد”یکی از اصطلاحات ادبی ما می باشد. به نوشته دهخدا واژه ی عربی و در لغت به معنای با هم و یکی پس از دیگری در یک مکان حاضر شدن وفرود آمدن است .اما در اصطلاح شعرا”واقع شدن مصراع یا بیت از طبع دو شاعر، بی اطلاع از یکدیگر و یا “گذشتن مضمون یا تعبیری در خاطر شاعری مثل آنچه از ذهن شاعری دیگر گذرد ، به غیر از اخذ و سرقت” شاید بشود محل استفاده این اصطلاح را از شعر به دیگر هنرها نیز تعمیم دارد. اما جای شگفتی بسیار است هنگامی که می بینیم یک عشایر کر و لال ایرانی در یکی از استان های دور افتاده در ایران و حداقل در نیم قرن پیش بدون سواد خواندن و نوشتن اولا به ساخت پیکره ای کلاژی دست بزند و این درحالی است که اغلب تحصیل کرده گان ما پس از هشتاد سال شروع آن در اروپا غالبا هنوز نه اسم کلاژ را شنیده اند و نه کارهای کلاژی حتی پیکاسو را دیده اند که نامش در ایران همان اندازه مشهور است که نام چرچیل در سیاست و انیشتن در ریاضی و فیزیک چه برسد به مکاتب دادائیسم ،کوبیسم، و پوریسم و سورئالیسم و چه رسد به آثار نقاشان کُلاژ کاری همچون” براگ و ماکس ارنست ” و دیگران. اما عجیب تر از پیکره سازیِ نوع کُلاژی،  محتوا و پیام مشترکی است که بین باغ سنگی و هنرمندان  اروپا به ویژه پس از جنگ جهانی اول و دوم وجود دارد.

البته در عین مشترکات در شیوه کلاژ و همراهی و همنوایی در پیام واحد، بخشی از مصالح به کار برده شده در باغ سنگی طبیعتا هم در جنس، هم در اندازه و هم در فضای فرهنگی تفاوت هایی وجود دارد و هم در برخی سر چشمه های الهام ، عامل اصلی شگفت زدگی آدمی در برابر باغ سنگی وجود چنین شباهت های بسیار بین این اثر و آثار مدرن اروپایی است و این نشان می دهد که اولا شناخت یا معرفت امری سنخی شده است و هر سنخ از انسان ها در هر کجای جهان که باشند جهان را به یک شکل می بینند. اگر چه افراطی گری های برخی از پست مدرن ها نسبت به بی حد و حصری و روایتگری های افراطی آنها از واقعیت به هیچ وجه صحت ندارد. گمان نویسنده بر پایه قرائتی که بایستی به دقت و بازبینی تدقیق شود ،سرچشمه های بن لادی وریشه های بنیادی الهام باغ سنگی را نخست باید در پتانسیل فرهنگی و تاریخ و فرهنگ قوی خودآگاه و ناخودآگاه قومی وی جستجو کرد و سپس در تجربیات ویژه وی به عنوان فردی هوشمند و هوشیار اما کر و لال که می باید ناشنوایی (دومین حس آدمی) خود را با بینایی تیزتر و لامسه و چشایی و بویایی قوی تر جبران کند وناتوانیِ بیان عواف و احساسات خود را به شکل و شمایل و حرکت متجلی سازد.از شیوه پیرایش موی سر و صورت گرفته تا چوبدستی و حرکات موزون و نمایشی وی و کلاژ ۵/۱ هکتاریش!

مصداق بارزی بر شاه بیتی روانشناسانه از حافظ گردد:

من گنگِ خوابدیده و عالم تمام کرّ/ من عاجزم ز گفتن و خلق از شنیدنش

دامنه ی تجربه ی زیستی درویش خان به شکل شناسنامه ای (۱۳۰۳-۱۳۸۶) است. اما به نظر نویسنده و هم چنین مصاحبه هایی که وی با برخی از نزدیکان و اهل نظر داشته است. در مورد ۱۳۰۳ تاریخ تولد درویش خان شک و تردید وجود دارد. هنگامی که مولف حدود ۴۰ سال پیش درویش خان را در میاندوآب بلورد و باغ سنگی دیده است کمتر از ۳۰ سال سن داشته است و در آن هنگام درویش خان حدود ۶۵الی۷۰ ساله به نظر می آمده است.

وی زندگی خود را در اواخر سلسله قاجار شروع و جنگ جهانی اول و دوم و تاثیرات آن را بر ایران به خوبی حس کرده است و موثرترین و عمیق ترین تاثیرات زیسته وی مربوط به همین دوره از منظر یک عشایر بچاقچی ایرانی ومسلمان ایل افشار سیرجان و کرمان  است و باغ سنگی بر خلاف آنچه شایع است حاصل ناکامی های درویش خان در مقطع اصلاحات ارضی نیست .هر چند ممکن است اصلاحات ارضی تاثیرات پیشین.و عواطف وی را نسبت به جهان وزندگی شکوفا و گویا کرده باشد.باید دانست که جنگ جهانی اول و دوم همه کره خاک را در نوردیده است و بالاخره در پایان جنگ جهانی دوم وملتها و اقوام کره زمین را با مصائب هولناک از قحطی و گرسنگی تا جنگ و خونریزی و همه انواع خدعه و نیرنگ و جنایات ممکن روبرو ساخته است و کشور بی طرفی همچون ایران را جولانگاه نیروهای متفقین کرده است. هر چند پیش از این نیز انگلستان و جیره خوارانش در ایران به ویژه در جنوب حضور و ظهور داشته اند. جنگی که پیروزترین دولت ها همچون آمریکا بزرگترین شکست اخلاقی خود را در طول تاریخ تجربه کرده است. اگر چه در این جنگ ظاهرا برخی دولت ها پیروز و برخی شکست خوردند اما همه بشریت در این جنگ شکست فاحشی در اخلاق و آرمان های موعود غرب همچون پیشرفت ،تمدن،دموکراسی، برابری، برادری وعدالت روبرو شده اند و روشنفکران و دانشمندان علوم اجتماعی و هنرمندان متعهد وجدان های بیدار مردم جهان به ویژه اروپا و شکست خوردگان را به شدت افسرده و ناامید ساخت. میلیون ها خانواده در جهان داغدیده و داغدار شدند ،میلیون ها خانوار آواره گشتند ،پایتخت ها،شهر ها و روستا های بسیاری در جهان ویران گردیدند وگرانسالی و قحط سالی و بیماری های واگیر دار همزمان ظهور وبروز یافتند و هیروشیما وناکازاکی آینه کوچکی بود که در برابرصدمات عظیم مادی و معنوی روحی و عاطفی و ذهنی و عقلی قرار داده شد.

درختان دیگر از باغ سنگی درویش خان

درختان دیگر از باغ سنگی درویش خان

شباهت کلاژ باغ سنگی و آثار تجسمی و هنری و ادبی بعد از جنگ جهانی دوم در اروپا را در این امواج سهمگین نهیلیسمی پیش رونده و نومیدی بشریت از تمدن غرب می توان جستجو کرد. طبیعتا شرایط روانی و بدنی و فرهنگی درویش خان برای درک هوشیارانه وبیان هنری این ادراکات وعواطف را با صدماتی که وی در جریان اصلاحات ارضی متحمل شده بود و مرگ پسر کوچکترش در حادثه واژگونی تراکتور نماد “در باغ سبز”انقلاب سبز می توانسته عوامل تشدید کننده و استمرار بخشنده به کار وی در باغ سنگی باشد. نباید فراموش کرد که یکی از وعده های مهم پدر جامعه شناسی اروپایی “آگوست کنت” پایان یافتن جنگ در جامعه صنعتی با پیش آهنگی اروپاییان بوده است. همه وجدان های بیدار اروپا و همه ملت های ستم دیده جهان ملاحظه کردند که دو جنگ بزرگ و جهانی را اروپاییان و همین کشورهای صنعتی جهان در اوایل قرن بیستم با خشونتی وصف ناپذیر آغاز کردند و دنباله آن نیز در جنگ ویتنام و جنگ های دیگر در سراسر جهان ادامه یافت وکار به جایی رسید که یک شاعر ریاضی پرداز ایرانی آخرین بندهای شعر خود را درباره مجسمه آزادی اینگونه به پایان رساند که:”شاعر شرقی با سطلی از خون درچشم مجسمه آزادی فریاد می زندپس زنده باد واسکودوگاما وجان هابسون در کتاب ریشه های شرقی تمدن غرب،بریتانیای کبیر را”تصویر همیشه شرم آور”خواند که”به هیولای زشت نفاق و دورویی تبدیل شده است”. نهیلیسم در فلسفه ،دادائیسم در هنر، و آنارشیسم در سیاست ،بدون بسترهای لازم و خلق الساعه و خود بخودی به وجود نمی آید، همانگونه که این دو جنگ جهانی نیز خلق الساعه نیستند و حاصل چهار صد سال نظام سوداگری- استعماری در جهان می باشد.

اما به جزشباهت کلی در روش و در محتوای پیام باغ سنگی با آثار هنری پس از جنگ جهانی و به ویژه در مکتب دادائیسم و

تصویر شماره 108 کتاب موزه های بازیافته

تصویر شماره ۱۰۸ کتاب موزه های بازیافته

کارهای های کلاژ کاران ،برخی شباهت ها از نظر فرم ومعنی در کار باغ سنگی و برخی از طرح های قدیمی پیکاسو ودیگر نقاشان ،پیکر سازان اروپایی جای تامل دارد که ما در آینده و در نوشته ای مفصل تر به آنها خواهیم پرداخت و در اینجا به یکی دو نمونه بسنده می کنیم، برای مثال تصویر شماره ۱۰۸ کتاب موزه های بازیافته که یکی از درختان باغ سنگی را در دهه ۶۰ نشان می دهد ومولف عکاس آن است. درختی به شکل جانوری چهارپا و بیشتر گوزن وار که گویی گردن خود را تا جایی که می توانسته با عصبیت به عقب خم کرده و سر را به سوی آسمان بالا برده و انگار که از دردی وحشتناک به آسمان شکوه می کند. این “درخت پیکره” بسیار شبیه به تابلو اسب دریده شکم (۱۹۱۷) پیکاسو می باشد.

 این پیکره همچنین در انقباض عضلات و حرکت و کشیدگی اندام ها همانند فرم گاو و اسب درتابلو بسیار مشهور است. ضد جنگ گرنیکا(gvernica) و پیش متن های پیکاسو از این اثر است. همچنین تصویر شماره ۱۱۰ کتاب موزه های بازیافته از یکی از درختان باغ سنگی و درخت پس زمینه آن آدمی را به یاد موجودات وهم انگیز تابلوهای هانری روسو می اندازد. در پایان لازم است برای شناخت بیشتر درویش خان به خاطرات و سرگذشت ایل بچاقچی و درگیری های آن با نیروهای انگلیسی در گذشته که در اذهان مردم باقی مانده است اشاره کنم. مردمان کرمان و سیرجان همچون همسایگان یزدی و فارسی و هرمزگانی خود مردمان رئوف، صلح طلب  و صبورند. اما عشایر استان کرمان غالبا از جاهای دیگر به این منطقه کوچ کرده و یا کوچانده شده اند. در میان این عشایر بچاقچی هااز همه دلیرتر و رزمنده تر و در برابر قدرت استعماری انگلیس میراث خوار و میراث دار استعمارپرتقالیان در جنوب ایران پایدارتر بوده اند و در منطقه و اذهان مردم سیرجان به این صفت ضد استعماری مشهور و زبانزدند.  علاء الدینی بهنیا در کتاب بررسی مردم شناسی طایفه ارشلو بچاقچی به این روایت های شفاهی در وجه تسمیه ایل بچاقچی و ارشلو اشاره می کند

تصویر شماره 110 کتاب موزه های بازیافته

درویش خان نیز در صفات شخصی خود مردی دلاور بوده و مشهور است که لاشه گوسفندان را خود از دست یک جفت پلنگ باز پس گرفته و در نزاع و درگیری آنها را کشته است .گرگ ومارهای خطرناک وسیله بازی او بودند، ریش دو شاخ او در سال های متمادی نشان دهنده شناخت وی از شاهنامه و تأسی در کارها به رستم و پهلوانان اساطیری ایران است. نجات شتر بان خراسانی از چنگال شتر مست و نجات شتری که پاهایش در روز عاشورای حسینی؛ بلورد در قبری فرو رفته بود، داستانهای دیگری از اوست در تصویری از کتاب عکاس باشی سیرجان پژوهشگر و سند شناس  و مجموعه دارِ «عاشق پیشهِ» سیرجانی جناب اسدی زیدآبادی صفحه ۹۱ تصویری از درویش خان دارد که ریش دوفاق وی کاملا مشهود است.

در ضمن در این تصویر وی ماری را در دست دارد که و گردن و سر آن در دست چپ و دم آن را در دست راست وی همراه با چوبه دستی است. در تصویری دیگری که با دوربین غیر حرفه ای و بسیار ارزان قیمت و عکاس غیر حرفه ای یعنی مؤلف این سطور از درویش خان گرفته است با وجود باد شدیدی که می وزیده اما باز این دو فاق بودن ریش رستم وار وی نمایان است . نگاه کنید به تصویر شماره ۱۰۵ از کتاب موزه های بازیافته، و همچنین در تصاویر ۱۱۲و۱۱۳ از عکاس هنرمند محمود رفعتی ( ستوده سایه وش) در موزه های بازیافته .

برای “باغ سنگی” چه می توان کرد؟

باغ سنگی هر چه باشد و به هر دلیلی که این اثر بی نظیر خلق شده باشد. اکنون بخشی از میراث فرهنگی سیرجانیان و ایرانیان و حتی بشریت است و بایستی امانت دارانه و کارشناسانه نخست از جانب مردم سیرجان و بلورد و ایل بچاقچی و بیشتر از همه فرزند ارشد وی همچون میراثی ارزشمند نگهداری گردد و پس از آن شایسته است سازمان میراث فرهنگی و وزارت ارشاد اسلامی و دانشکده های هنر و مستند سازان ایران و مطبوعات و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی هر کدام از زاویه ای  و به شکلی در معرفی و نگهاداشت این اثر بکوشند و آن را افزون بر ایرانیان به جهان نیز معرفی کنند.IMG_0437

از آنجا که مصالح باغ سنگی که در فضای آزاد و در زیر تاثیرات آفتاب و باد و باران قرار دارد  مانند هر اثر هنری دیگری و بیشتر از آن ها در معرض خطر نابودی است. در گام اول لازم است دقیقا هر درخت از زوایای گوناگون طراحی و عکاسی و مصالح هر درخت به دقت شناسایی شده و نقشه باغ و محل هر درخت مشخص گردد تا شرایط برای بازسازی هر درخت و مرمت آن، در صورت لزوم و  بروز هر عامل تخریبی امکان پذیر باشد.

نگارنده امیدوار است همچنان که اراده ی جمعی سیرجانیان در دهه های گذشته و تحصیل کرده گان و روشنفکران  و مدیران سیرجانی در سطوح محلی؛ استانی و ملی و یاریگری آنها سبب شد که بادگیر چپقی از خطر انهدام حتمی نجات یابد و اینجانب در کاری مفصل تر درباره ی باغ سنگی و در چاپ مجدد کتاب موزه های بازیافته اگر مجالی داشت  حتما حداقل نام بزرگوارانی را که در نگهداری و معرفی بادگیر چپقی مدخلیت داشته سپاسگزاری خواهدکرد. همچنین از کسانی که در معرفی و حفظ و نگهداری باغ سنگی پیش و پس از این نوشته اند در این امر یاریگر بوده اند. و در پایان و در اینجا باید از روزنامه نگین، سردبیر و همکارانش و همچنین از همه کسانی که در مقدمه و پایان کتاب “موزه های بازیافته” و کتاب” واره” در ویژه نامه نوروز دو سال پیش در مصاحبه با نگین و در روزنامه سخن ده سال قبل از آنان نام برده و تشکر کرده ام. مجددا سپاس گزاری کرده و به آن سیاهه ی بلند بالا نام جناب محسن اسدی زیدآبادی و جناب حسن اسفندیار پور که زحمت نگهداری این باغ که بیش از همه به گردن او می باشد را اضافه نموده و از کوشش ها و از زحمات احمد سیاوشی که به قول سیرجانی ها محبت شان تازگی ندارد و مشوق من در این مقاله بوده اند عمر این همه بزرگواران دراز باد و به قول کرمانی ها عمرشان به کوه ها پیوسته باد!

نویسنده:

نوشته شده توسط محسن داودخانی در یکشنبه بیست و سوم شهریور 1393 ساعت 19:21 | لینک ثابت |

به آگاهي عموم علاقه مندان مي رساند كه روز دوشنبه 15 اردي بهشت 1393،ساعت 5 بعدازظهر نشست جديد گروه جامعه شناسي شهر ومطالعات منطقه اي  در محل انچمن برگزار خواهد شد در اين نشست دوسخنراني  ارائه خواهد شد وبقيه وقت به بحث وگفتگوي حضوري خواهدگذشت.

سخنراني ها:

1- حق شهر:از نظريه تا راهبرد -------پيام روشنفكر

2- باهمستان ودغدغة حق شهر: تجربه يك سازمان مردم نهاد----- بهاره كيايي

حضور علاقمندان موجب امتنان است

نوشته شده توسط محسن داودخانی در سه شنبه نهم اردیبهشت 1393 ساعت 18:33 | لینک ثابت |

نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه بیست و نهم اسفند 1392 ساعت 20:29 | لینک ثابت |
در دهه هاي  اخير كار در زمينةتحليل وتفسير محصولات سينمايي در دانشگاه هاي جهان  عمدتاً برعهدة دپارتمان هاي مطالعات سينمايي  و مطالعات فرهنگي بوده است و دپارتمان هاي جامعه شناسي اغلب چندان علاقه اي به اين موضوع نشان نداده اند و اگر هم تلاشي شده است معمولاً در زمينه جامعه شناسي سينما بوده است تا جامعه شناسي فيلم. كارگروه فيلم وسينما قصدداردتا با برگذاري يك سلسله سخنراني ها  تحت عنوان كلي "در جستجوي روش مطالعة اجتماعي فيلم هاي سينمايي"به فراهم آوردن فرصت  بحث وگفتگو در ميان علاقمندان به مطالعات سينمايي به منظور كوشش بيشتر براي شناخت روش شناسي مطالعة اجتماعي(جامعه شناسانه) فيلم هاي سينمايي كمك كند.

اولين سخنراني از اين سلسله گفتارها روز 30 دي ماه امسال ساعت 5 بعدازظهردر محل انجمن جامعه شناسي برگذارخواهد شد .سخنران اين نشست دكتر پرويز اجلالي خواهد بود.

نوشته شده توسط محسن داودخانی در شنبه بیست و یکم دی 1392 ساعت 20:17 | لینک ثابت |
به اطلاع اعضاي محترم گروه جامعه شناسي شهري ومطالعات منطقه اي مي رساند كه دومين جلسه شوراي مديريت گروه در ساعت 4 بعدازظهر روز شنبه 21م دي ماه 1392 در محل انجمن جامعه شناسي ايران تشكيل خواهد شد .دستور جلسه بحث وگفتگو درباره نحوه اجراي برنامه گروه در نيم سال دوم سال تحصيلي اخير خواهد بود .از اعضاي شوراي مديريت گروه تقاضا مي شود حتماً در اين نشست شركت كنند .حضور ساير اعضاء و علاقمندان نيز آزاد است
نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه نوزدهم دی 1392 ساعت 20:14 | لینک ثابت |
به قرار اطلاع روز دوشنبه 11 آذرماه 1392 نشستي براي نقد كتاب  سه جلدي"مديريت شهري"  از طرف گروه شهر در محل سالن كنفرانس انجمن  برگذارخواهد شد. در اين جلسه برخي از نويسندگان كتاب حضور خواهند داشت و آقايان مهندس احمد سعيد نيا و دكتر جواد مهدي زاده از شهرسازان باسابقه كشور به نقد اين كتاب خواهند پرداخت .پس از نقد توسط منتقدان بحث وگفتگو نيز برقرار خواهد بود .گروه شهر همة علاقمندان به مسائل شهري را به شركت دراين نشست  فرا مي خواند.
نوشته شده توسط محسن داودخانی در یکشنبه دهم آذر 1392 ساعت 18:36 | لینک ثابت |

سخنراني هـا:

*شوراها و توسعه

دكتر مهدي طالب ،استاد دانشگاه تهران

*شوراها وافق آينده

دكتر علي نوذر پور، رئيس هيئت مديره جامعه مهندسان شهر ساز ايران

*شوراها ومسائل شهري

دكتر حسين ايماني جاجرمي،استاد دانشگاه تهران

بعد از سخنراني همچون گذشته بحث وگفتگو برقرار خواهد بود

زمان :دوشنبه 9 اردي بهشت 1392، ساعت 5 بعد از ظهـــر

مکا ن :بزرگراه جلال آل احمد،زيرپل گيشا،دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران،سالن كنفرانس انجمن جامعه شناسي

نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه پنجم اردیبهشت 1392 ساعت 18:26 | لینک ثابت |

نوشته شده توسط محسن داودخانی در چهارشنبه سی ام اسفند 1391 ساعت 14:31 | لینک ثابت |

روز يكشنبه 20/12/1391 گروه شهر انجمن جامعه شناسي ايران نشستي تحت عنوان "شهرمدرن،شهر جهاني"در محل انجمن جامعه شناسي ايران برگذار خواهدكرد.در اين نشست آقاي دكتر يعقوب موسوي عضو هيئت علمي دانشگاه الزهرا تحت عنوان "شهر جهاني" و آقاي ايرج قاسمي پژوهشگر شهري تحت عنوان " ابعاد كالبدي مدرنيته در شهر" سخنراني خواهند داشت .پس از سخنراني نيز همچون گذشته بحث وگفتگو برقرار خواهد بود .از همة علاقمندان  به مسائل نظري مربوط به شهر براي دعوت مي شود در اين جلسه شركت فرمايند.

نوشته شده توسط محسن داودخانی در شنبه دوازدهم اسفند 1391 ساعت 21:1 | لینک ثابت |

روز 16 بهمن ماه1391 در نشست کوچکی در محل جامعة مهندسان مشاور ایران موافقت نامه ای در زمینة پایش و ارتقاء پژوهش های شهری میان سه نهاد علمی غیر دولتی به امضا رسید. این سه نهاد عبارتند از جامعه مهندسان مشاور ایران به نمایندگی کمیته پزوهش شهری،جامعة مهندسان شهر ساز به نمایندگی کمیته پژوهش آن جامعه و انجمن جامعه شناسی ایران به نمایندگی گروه جامعه شتاسی شهر انجمن . امضای این موافقت نامه که شاید اولین نمونه همکاری میان نهادهای علمی به این شیوه در کشور ما باشد،کار آسانی نبود . استارت این کار در بهار امسال زده شد و ایجاد تفاهم میان سه نهاد حدود 9 ماه طول کشید . این پیگیری گروه شهرانجمن و مهندس ملکی از کمیته پژوهش جامعه بود که با مذاکرات متعدد بالاخره توانست توافق سه نهاد را برای همکاری تحقق بخشد. در این میان نقش همکار عزیز ما در گروه شهر،اعظم خاتم که فعلاً به خاطر تحصیل از میان ما غایب است را نمی توان فراموش کرد که در واقع پیشنهاد دهندة اولیة این همکاری بود. به هر حال ،با وجود برخی سخت گیری ها و بی مهری ها،کوشش های ما به ثمر رسید و موافقت نامة همکاری امضا شد و این گامی بلند در جهت مشارکت بیشتر استادان و پژوهشگران عرصة شهر برای شناخت و مدیریت بهتر شهرهای ایران است .قطعاً نهادهای علمی که از گردهم آمدن اهل علم بی هیچ رنگ و ریایی تشکیل می شوند ،بهترین جایگاه ها برای عرضة توصیه های پژوهش بنیاد به مسئولان ومردم اند. امضای این موافقت نامه را به همة علاقه مندان به مسائل شهری تبریک می گوییم و به انتظار ثمرات نیک آن می نشینیم گروه شهر انجمن جامعه شناسی ایران

نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه بیست و ششم بهمن 1391 ساعت 11:55 | لینک ثابت |

اين عنوان نشست بهمن ماه گروه شهر انجمن جامعه شناسي ايران است كه روزسه شنبه سوم بهمن 1391 ساعت 5 بعداز ظهر در محل انجمن جامعه شناسي ايران برگذار خواهد شد .در اين نشست آقاي دكتر شريف مطوف استاد گروه بازسازي دانشگاه شهيد بهشتي دربارة "چالش هاي استراتژيك بازسازي آبا دان وخرمشهر" و خانم مهندس مرجان شاهرخيان متخصص و پژوهشگر بازسازي دربارة "بازسازي محلة قلعه در بافت قديم شهر دزفول" سخنراني خواهند داشت .پس از سخنراني مطابق روال هميشگي پرسش و پاسخ وگفتگو ميان حضار وسخنرانان برقرار خواهد بود. به علاقه مندان به موضوع توصيه مي شود فرصت شركت در اين نشست را از دست ندهند

نوشته شده توسط محسن داودخانی در شنبه سی ام دی 1391 ساعت 23:57 | لینک ثابت |

همایش پزوهش اجتماعی در روزهای سه شنبه و چهارشنبه 5 و 6 دی ماه با موضوع ویژه جامعه شناسی مردم مداردر محل خانة اندیشمندان علوم انسانی، خیابان استاد نجات اللهی،تقاطع ورشوبرگذار می شود .گروه شهر انجمن جامعه شناسی ایران افتخار دارد که در این همایش سه نشست برگذار می کند. جزئیات نشست ها و برنامة آنها به دنبال می آید:

سه شنبه 5 دی ماه 1391،ساعت 16 تا 30/17، سالن خیام

جامعه شناسی مردم مدار و زلزله ارسباران :

این نشست اختصاص دارد به مشاهدات میدانی و یافته های دست اول برخی فعالان اجتماعی از رویدادها و نحوه مدیریت بحران زلزله ارسباران. آنان یا در منطقه زلزله زده مقیم بوده و یا از روزهای نخست در آن حضور داشته اند.

-آقای جعفر خضوعی روزنامه نگار، فرهنگی و کارشناس ارشد جغرافیا که جزئیات رویدادهای پس از زلزله را در نشریه "گویا"ی اهر مستمرا انعکاس داده است، در سخنرانی خود با عنوان«حادثه زلزله و مخاطره غفلت ها در ارسباران»، به بررسی مجموعه غفلت های پیش از زلزله می پردازد که منطقه را مستعد آسیب پذیری در برابر زلزله کرده و مسائلی چون مهاجرت ها و کاهش امید اهالی برای ماندن در منطقه را به وجود آورده است.

-آقای زین العابدین هریس نژاد، کشاورز و زنبور دار اهل و ساکن هریس، که از همان دقایق اول وقوع زلزله در صحنه های امداد و نجات حضور فعال داشته ، در سخنرانی خود: « کمک های مردم وگروه های مردم نهاد؛ قوت ها و ضعف ها»، عملکرد نیروهای مردمی و سمن ها(سازمان های غیر دولتی ها )را در مدیریت بحران زلزله ارسباران ارزیابی می کند و به عوامل بازدارنده در مدیریت بحران زلزله ارسباران می پردازد.

-خانم شری نجفی، مدیر انجمن یاری کودکان در معرض خطر، در سخنان خود با عنوان " نقش کمک های مردمی در مدیریت بحران زلزله ارسباران با تاکید بر عملکرد انجمن یاری کودکان در معرض خطر"، عملکرد سازمان های غیر دولتی و دولتی در مدیریت بحران زلزله ارسباران را بررسی و نقد می کند و مشکلاتی را که بر سر راه تعامل این دو وجود دارد شرح می دهد. سپس به فعالیت های خود در ارائه طرح ایمن سازی حدود 50 روستا در زمینه پیشگیری های آتش سوزی، مسائل بهداشتی کودکان و مادران و مسائل زیست محیطی و نیز طرح تجهیز تنور و حمایت از زنان بافنده قالی اشاره خواهد داشت.

-آقای محمدایران منش، مدرس مدعو دانشگاه تهران و پژوهشگر مستقل مدیریت بحران زلزله نیز در سخنرانی«در مدیریت بحران زلزله ارسباران از بم چه آموختیم؟»، با توجه به مطالعات خود در مستندنگاری رویدادهای زلزله بم و براساس مشاهدات و مصاحبه های خویش در منطقه زلزله زده ارسباران، نشان خواهد داد که از تجارب مدیریت بحران بم چه مقدار درس آموزی شده بود و از این آموخته ها تاکنون چقدر در مدیریت بحران زلزله ارسباران استفاده شده است.

سه شنبه 5 دی ماه 1391: ساعت 30/17 تا 30/19،سالن خیام

پژوهش در جامعه شناسی شهـــری

در این نشست 6 مقاله ارائه خواهد شد به شرح زیر:


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه سی ام آذر 1391 ساعت 23:59 | لینک ثابت |

روز يازدهم مهر ماه 1391،دومين نشست گروه جامعه شناسي شهر انجمن جامعه شناسي ايران كه به نقد کتاب فرهنگ و شهر:چرخش فرهنگی در گفتمان های شهری، با تاکید بر مطالعات شهر تهران، اختصاص داشت، در سالن اجتماعات انجمن برگذار شد .اين كتاب به سفارش معاونت اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران توسط دكتر نعمت الله فاضلي: انسان شناس واستاد دانشگاه علامه طباطبايي تاليف شده است . در اين نشست در ابتدا آقاي دكتر فاضلي كتاب را به اختصار معرفي كرد. سپس آقايان دكتر محمد قانعي راد، دكتر پرويز اجلالي و دكتر جواد مهدي زاده به نقد و بررسي كتاب پرداختند:


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در جمعه دهم آذر 1391 ساعت 0:6 | لینک ثابت |

معرفی محله صفا :

محله صفا در منطقه 13 شهرداری تهران ناحیه 1 ، در محدوده شرق تهران و ناحیه ی جنوب شرقی میدان امام حسین (ع) قرار دارد. بر اساس تقسیمات شهرداری منطقه 13 تهران، محله ی صفا از شمال به خیابان ثارا...، از جنوب به خیابان پیروزی، از شرق به بزرگراه در حال ساخت امام علی (ع) و از غرب به خیابان 17 شهریور منتهی می شود. این محله در نزدیکی خیابان های پیروزی، 17 شهریور و میدان امام حسین است که این امر موجب تردد و ترافیک سنگین در ساعات اولیه صبح و عصر ( شروع و پایان ساعات تعطیلی ادارات ) می شود.

بزرگراه در حال احداث امام علی (ع) که از مهمترین طرح های کنترل ترافیکی شرق تهران است نیز بر اهمیت موقعیتی این محله می افزاید؛ جالب توجه آنکه این قسمت از بزرگراه امام علی اولین بزرگراه دو طبقه در تهران است که به صورت مسیر بزرگراه در زیر گذر و مسیرهای دسترسی فرعی در روگذر ها اجرا می شود که نمونه بارز آن در تقاطع های شهر اصفهان قابل مشاهده است.

تراکم جمعیتی و بافت محله :

بر اساس آمارهای مدیریت بحران شهری تهران درج شده در نقشه مدیریت بحران محله، جمعیت کل محله در حدود 23000 نفر است که در صورت بروز حوادث طبیعی مانند زلزله به دلیل بافت فرسوده محله حدود 490 واحد مسکونی با خسارت سنگینی مواجه می شوند که طبق برآورد منجر به کشته شدن بیش از 100 نفر و مجروحیت حدود 150 نفر و ایجاد وضعیتی اضطراری برای پناهجویی به حدود 15000 نفر خواهد شد.

بر اساس اعلام شهرداری منطقه منطقه بخش قابل توجهی از نقاط این محله به جز بخش اندکی از بافت ساخته شده در دهه های اخیر جزو بافت فرسوده تهران محسوب می شود و سازمان نوسازی شهر تهران تسهیلاتی به صورت تخفیف در عوارض نوسازی و اعطای تراکم تشویقی در صورت تجمیع و ارائه تسهیلات بانکی ساخت و ودیعه مسکن در طول اجرای پروژه اعطا می کند تا نوسازی بافت فرسوده محله را تسریع بخشد اما به گفته اهالی محل و دبیر شورایاری محله این امر به دلیل مدیریت های ناپایدار و فساد اداری در شهرداری و عدم جذب شهروندان ساکن در بافت فرسوده برای استفاده از این تسهیلات در سالهای اخیر موفق نبوده اما در 6 ماه اخیر خوشبختانه تا حدودی تسریع پیدا کرده است.

تاریخچه محله :

در حدود سال های پیش از 1300 زمین های این محله و مناطق اطراف آن، زمین های کشاورزی بوده و هیچ سکونتگاه شهری در آن یافت نمی شده است اما کم کم از سالهای 1300 تا 1310 تنها مراکز ایجاد شده در این محله مربوط به کارخانجات جنگ افزارسازی و خانه های مستشاران آلمانی مستقر در محدوده منطقه بوده که در نزدیکی این محله و در ناحیه ای جنوبی تر از خیابان پیروزی قرار داشته است که بعدها در شمال غربی کارخانجات جنگ افزارسازی، کارخانه ی شراب سازی احداث گردیده که در محوطه آن مجموعه ای تفریحی ایجاد گردیده بود.

بعدها از سال 1320 به بعد بافت شهری اطراف کارخانجات ایجاد شد که در سالهای 1329 رشد چشمگیری پیدا کرد و تا سالهای 1340 خانه هایی با متراژ های بزرگ و تراکمی محدود، شکل ظاهری محله را شکل بخشیده بود که اکثر ساکنان آن را مهاجرانی از استان آذربایجان شرقی و غربی و بعدها جمعیتی از از سبزواری ها تشکیل داده بود که اکثرا در حوزه خدمات شهری فعالیت می کردند و از طبقه کارگری و کم سواد و ضعیف از لحاظ اقتصادی بودند.

از سالهای 1340 اکثر واحدهای مسکونی نسبتا وسیع کارگران برای فرزندان تازه ازدواج کرده و طالب استقلال خانوادگی به صورت واحدهای خرد مسکونی درآمد که بافت تراکمی محله را بعد از آن تغییر داد و به مرور به صورت خانه هایی با متراژ های حدود 150 تا 200 متری در کوچه هایی با متراژ های کمتر از 6 متر درآمد که به خیابان های فرعی کوچک و یک طرفه منتهی می شود.

تنها خیابان دو طرفه و نسبتا عریض محله همان خیابان صفای شرقی ست که خیابان های اقبال لاهوری و شهید منتظری آن را قطع می سازند؛ از سمت پیروزی نیز خیابان های افروز و شهبازی ( پشت اداره برق ) جزء خیابان های پر تردد است که تنها راه دسترسی از خیابان پیروزی به سمت میدان های امام حسین و شهدا می باشد.

مراکز مهم مستقر در محله :

بزرگترین و مهمترین مرکز مستقر در محله، کارخانه جنگ افزار سازی است که وسعتی در حدود یک پنجم محله را به خود اختصاص داده است و در حال حاضر به صورت نیمه تعطیل درآمده است و مقرر شده است در برنامه ای طولانی مدت به فضاهای شهری مناسب تغییر کاربری دهد.

دیگر مکان مهم مستقر در محله مجموعه ادارات برق است که در وسعتی حدود نصف کارخانجات جنگ افزار سازی و در ناحیه جنوب غربی محله و در مجاورت خیابان های پیروزی و 17 شهریور قرار دارد و امکانات ورزشی نسبتا وسیعی چون سالن تیراندازی و فوتسال دارد که قبلا تنها مختص کارکنان شاغل در اداره برق و خانواده هایشان بوده اما در سال های اخیر به جهت بالا بودن هزینه های نگهداری و تلاش برای درآمدزایی قابل استفاده برای عموم گردیده است.

دیگر مرکز مهم محله چاپخانه ی ملی ایران است که در بخشی از همان کارخانه های شراب سازی احداث گردیده است. در این مکان به چاپ اسناد رسمی مهم مانند شناسنامه، کارت ملی، گذرنامه و ... پرداخته می شود.

خاطره ای جالب از یکی از ساکنین قدیمی محله :


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه نهم آذر 1391 ساعت 18:47 | لینک ثابت |

به علت اين كه گروه جامعه شناسي شهر انجمن جامعه شناسي تصميم دارد كه در كنفرانس پژوهش اجتماعي آذر ماه مشاركت فعال داشته باشد و حداقل دو پنل خواهد داشت و در اين پنل ها به تفصيل به زلزله آذربايجان پرداخته خوا هد شدو با عنايت به اين كه آقاي دكتر علاءالديني سخنران نشست آبان طبق برنامه ، هم در ايران تشريف ندارند.نشست آبان ماه گروه شهر كه قرار بود در 30 آذر برگذار شود لغو مي شود.

نوشته شده توسط محسن داودخانی در دوشنبه بیست و نهم آبان 1391 ساعت 17:18 | لینک ثابت |

نشست آبان ماه گروه جامعه شناسی شهر روز سی ام آبان ماه برگزار خواهد شد .موضوع این نشست درباره زلزله آذربایجان خواهد بود .جزئیات برنامه نشست دیر تر به آگاهی علاقه مندان خواهد رسید.

نوشته شده توسط محسن داودخانی در سه شنبه بیست و سوم آبان 1391 ساعت 17:16 | لینک ثابت |

روز سه شنبه 11 مهرماه 1391 ساعت 5 بعداز ظهر دومين نشست گروه شهر در سال تحصيلي جديد در محل انجمن جامعه شناسي ايران برگزار خواهد شد. اين نشست به نقد كتاب "فرهنگ و شهر: چرخش فرهنگي در گفتمان هاي شهري با تاكيد برمطالعات شهر تهران"تاليف جناب آقاي دكتر نعمت الله فاضلي ، انسان شناس وعضو هيئت علمي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي ،اختصاص دارد. در اين نشست آقايان دكتر سيد محمد امين قانعي راد جامعه شناس،دكتر جواد مهدي زاده شهرساز و دكتر پرويز اجلالي مدير گروه شهر شركت دارند و به نقد و بررسي كتاب مي پردازند. نشاني انجمن: بزرگراه جلال آل احمد، پل گيشا، دانشكدة علوم اجتماعي دانشگاه تهران، طبقه اول، سالن كنفرانس انجمن جامعه شناسي

نوشته شده توسط محسن داودخانی در یکشنبه نهم مهر 1391 ساعت 17:15 | لینک ثابت |

ستاد توانمندسازی زنان شهرداری تهران با همکاری معاونت برنامه ریزی و توسعه‏ی شهری شهرداری نخستین همایش زنان و زندگی شهری را برگزار می نماید. از تمامی اساتید محترم، صاحب نظران، محققین و دانشجویان گرامی در حوزه های مختلف علوم اجتماعی، مدیریت، برنامه ریزی شهری، محیط زیست، معماری و شهرسازی و سایر رشته های مرتبط جهت ارایه‏ی مقاله و شرکت در این همایش دعوت به‏عمل می آید.

محورهای همایش:

- زنان، حقوق شهروندی و مدیریت شهری
• حقوق شهروندی زنان
• نگرش های مدیران شهری نسبت به زنان
• نگرش زنان به مدیریت شهری
• مشارکت زنان شهری در مدیریت خانواده
• مشارکت زنان در مدیریت محله های شهری
• مشارکت زنان در مدیریت شهری
• نقش سازمان های مدنی زنان در مدیریت شهری

- زنان و اقتصاد شهری
• زندگی اقتصادی زنان در شهر (با تأکید بر اشتغال، درآمد و پس انداز)
• کارآفرینی زنان در شهر
• زنان و اقتصاد اجتماعی در شهرها
• فعالیت های نامحسوس اقتصادی زنان در محیط های شهری

- زنان و فضاهای عمومی شهری
• فضاهای عمومی وکیفیت زندگی شهری زنان
• زنان و فضاهای عمومی شهری در مقیاس محلی
• زنان و طراحی محیطی- فضائی شهر
• زنان و دسترسی به فضاهای شهری
• زنان و بهره برداری از فضاهای شهری

- زنان، امنیت و آسیب های اجتماعی
• زنان و آسیب های ناشی از زندگی شهری
• زنان شهری و مسائل زندگی خانوادگی (خشونت ، طلاق و...)
• جرائم زنانه در محیط های شهری
• زنان، بزه دیدگی و ناامنی در شهر
• نقش زنان در کاهش آسیب های زندگی شهری

- زنان و سرمایه ی اجتماعی
• عوامل مؤثر بر سرمایۀ اجتماعی زنان شهری
• مشارکت زنان شهری در سازمان های اجتماع محور
• مشارکت زنان شهری در سازمان های مدنی
• نقش زنان در تقویت سرمایۀ اجتماعی در شهر
• بررسی وضعیت انزوا و تنهائی زنان در شهر

- زنان و فرهنگ شهری
• سبک زندگی زنان در شهر
• اوقات فراغت و مصرف کالاهای فرهنگی زنان در شهر
• نقش زنان در سیاستگذاری و مدیریت فرهنگ شهری
• وضعیت و نقش زنان شهری در تحولات فرهنگ خانواده، فرهنگ محله ای و فرهنگ شهری
• سرمایۀ فرهنگی زنان درشهر
• زنان و میراث فرهنگی شهر
• زنان شهری و آسیب های فرهنگی

- زنان، سلامت و محیط زیست شهری
• زندگی شهری و سلامت جسمی، روانی و اجتماعی زنان در شهر
• نقش زنان شهری در سلامت خانواده
• سهم زنان شهری در اداره نهادهای مردم نهاد زیست محیطی و حوزه سلامت
• مشارکت زنان شهری در تولید و نگهداشت فضاهای زیست محله‏ای

شیوه ی تنظیم و ارسال مقالات:


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در شنبه یکم مهر 1391 ساعت 10:54 | لینک ثابت |

گروه شهر انجمن جامعه‏شناسي ايران با همكاري موسسه فرهنگي –هنري هنر آفرينان پويا برگزار مي‏كند

زلزله آذربايجان:خطرات وتهديدات خاموش

سخنران: محمد ايران منش

زمان : دوشنبه 27 شهريور 1391، ساعت 5 بعد از ظهـــر

مکا ن :بزرگراه جلال آل احمد، زير پل گيشا ، دانشکده علوم اجتماعي

دانشگاه تهران ، سالن كنفرانس انجمن جامعه شناسي

نوشته شده توسط محسن داودخانی در پنجشنبه نهم شهریور 1391 ساعت 17:15 | لینک ثابت |

پنج‌هزار خانه روستايي در شمال غرب ايران با خاك يكسان شده و 80درصد بيمارستا‌ن‌ها در اهر و توابع تخريب شده. زلزله هنوز در اين منطقه بوي مرگ مي‌دهد و هزاران شهروند ايراني دو باره در پي لرزه‌اي نابه‌هنگام، بي‌خانمان شده‌اند.

اعظم‌ خاتم، جامعه‌شناس شهري كه مجموعه مقالاتی را با عنوان «شهر و زمين‌لرزه» تدوين كرده عدم پیگیری موثرسياست‌هاي مقاوم سازی و نوسازی مسکن روستائی و طرح ناظران فنی روستا برای نظارت بر ساخت و سازرا علت عمده ادامه مرگباری زلزله درمناطق روستائی ایران می داند و مي‌گويد: "با آغازبرنامه چهارم تسهیلات فراواني به مقاوم‌سازي مسکن روستائی وبافت هاي فرسوده شهری اختصاص يافت امروز باید ببینیم هدفهای آن برنامه و برنامه بعدی که حذف 50 درصد کل ساختمانهای ناپایدار روستائی بوده چطور تحقق یافته که خبر مي‌رسد كه صدها روستا در این زلزله ويران شده و ده‌ها هزار خانه روستايي از بين رفته است."

متخصصان مي‌گويند سالانه حدود 200 زمين‌لرزه كوچك و بزرگ و كوچك در كنار كشور اتفاق مي‌افتد كه در ميان آنها پنج زمين‌لرزه به بزرگي چهار تا پنج ريشتر رخ مي‌دهد و يك زمين‌لرزه به بزرگي‌‌6تا8ريشتر ميانگين زمين‌لرزه‌هاي صد سال گذشته نشان مي‌‌دهد كه هر 10 سال، زمين‌لرزه‌اي به قدرت هفت ريشتر در كشور روي مي‌دهد. هنوز خاطره مرگ ده‌ها هزار نفر از شهروندان بمی در دي ماه سال 1382 از يادها نرفته كه بايد به سوگ روستانشينان اهري بنشينيم.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در دوشنبه سی ام مرداد 1391 ساعت 0:26 | لینک ثابت |

حد و مرز محله:

شهرری در تقسيم بندي 22گانه از مناطق تهران بزرگ منطقه ي 20 به شمار مي آيد. محله‌ي شاه عبدالعظيم درناحيه 2 شهرري واقع شده است.

اين محله از شرق تا اواسط خيابان زكرياي رازي را در بر مي گيرد. از غرب به جاده قم محدود مي شود و از شمال به امام زاده عبدالله مي رسد و از جنوب تا خيابان هلال احمر ادامه دارد.

از جمله محله هاي هم جوار محله ي شاه عبدالعظيم مي توان به محله ي نفرآباد در جنوب آن و به محله ي ديلمان در شمال محله ي شاه عبدالعظيم اشاره كرد.

تاريخ پيدايش:

با توجه به فسيل هايي كه باستان شناسان در ري يافته اند قدمت اين منطقه به 4000 تا 6000 سال مي رسد.

در مورد پيدايش شهر ري روايات مختلفي وجود دارد؛

آریایی‌ها حدود هزاره دوم پیش از میلاد در مهاجرت خود به ايران در ري استقرار يافتند.

در دوره پس از اسلام که سپاه ایران در جنگ نهاوند از مسلمانان شکست خورد و حکومت مرکزی از بین رفت، کشور ایران و ممالک تابعه آن نیز به تدریج تکه تکه گردیدند و تکلیف هر شهر از جمله ری به دست مرزبانان آن افتاد. پس از فتح ری نو یا ری زیرین به دستور نعیم بن مقرن و به دست همین زینبدی بنا شد و ری قدیم یا ری برین تخریب شد. ری نو در جنوب شرقی ری قدیم بنا گردید.

ري همواره در طول تاريخ براي اقوام مختلفي كه در آن سكني گزيدند مكاني مقدس بوده است.

يكي از مقدس ترين و مشهورترين اماكن زيارتي ايران، آرامگاه شاه عبدالعظيم، در شهرري واقع شده است. مطابق زیارتنامه‌ای که در آرامگاه قرار دارد عبدالعظیم فرزند علی فرزند حسین فرزند زید فرزند امام حسن مجتبی علیه السلام بوده است.

دو امام زاده دیگر به نام های حمزه و طاهر نیز در این مکان مدفون می باشند. همچنين مقبره برخي از علما و در راس آنان آيت الله ميرزا محمد علي شاه آبادي -قدس سره- فيلسوف و عارف بزرگ قرار دارد صرالدین شاه‌، قاآنی شیرزای‌، خاندان قائم مقام فراهانی‌، بدیع‌الزمان فروزانفر، آیت‌الله کاشانی‌، علامه محمد قزوینی‌، حسین علی میرزا، نصرت نه‌، ستارخان‌، گروهی از دراویش نعمت‌اللهی و فرزندان آیت‌الله بهبهانی در این گورستان آرمیده‌اند.

و نيز حرم حضرت عبدالعظيم در سال 1284 شمسي مكاني بود براي تحصن كنندگان آن دوره كه به اوضاع اقتصادي اجتماعي سياسي قبل از انقلاب مشروطه اعتراض داشتند.

منشاء قومي:

اين منطقه در طول زمان همواره پذيراي اقوام مختلف از داخل و خارج ايران بوده است. از جمله قوميت هاي ترك و عرب و نيز افغاني ها و پاكستاني ها.و به مرور زمان التقاط بافت هاي زباني و نژادي در اين منطقه به وجود آمده است.

تركيب فعلي محله از لحاظ جمعيت:

شهرري كه حدود 6% از وسعت كل تهران را دارد 356079 نفر را در خود جاي داده است. يعني 27/5% جمعيت تهران در شهرري زندگي مي كنند. كه از اين جمعيت 182466 نفر را مردان و 173613 از آن را زنان تشكيل مي دهند.

تحولات اقتصادي اجتماعي محله:

محله ي شهر ري در طول زمان دستخوش تغييرات اقتصادي و اجتماعي زيادي بوده است. چرا كه يك محله ي زيارتي همواره پذيراي مهاجرين و زيارت كنندگان از نقاط مختلف است و به اين علت همواره با گوناگوني بافت هاي اجتماعي و فرهنگي همراه مي باشد. در اين محله همواره 2 بافت فرهنگي ديده مي‌شود يكي ساكنين اصيل و قديمي شهرري و ديگر ساكنين جديد كه به اين منطقه مهاجرت كرده اند.در واقع اين محله به لحاظ اقتصادي همچنان بافت طبقاتي گذشته ي خود را حفظ كرده است.

گفتني ست كه كاسب هاي قديم محله ي شاه عبدالعظيم كه طي سال هاي طولاني مشغول كسب وكار در اين محله هستند و به اصطلاح بازاري و سرقفلي دار دكاني هستند، بيشترين قشر مرفه اين منطقه را تشكيل مي دهند. در كنار آنها بافت هاي قديمي و فرسوده ي كارگران و زحمتكشان نيز وجود دارند كه از وضعيت بد مالي رنج مي برند. قسمت زيادي از آنها مهاجريني هستند كه در جستجوي كار يا درمان و ... از اطراف تهران يا شهرستان هاي مختلف در اين منطقه مستقر شده اند.

وضعيت محله از لحاظ معضلات اجتماعي:

در گفتگويي كه با ساكنين و كسبه ي اين منطقه شد، معضلاتي مثل اعتياد، فحشا، درگيري خياباني، دزدي در محله ي شاه عبدالعظيم وجود دارد. اما بزرگترين مشكل اين محله اعتياد بسيار بالا در محله است. به گفته ي ساكنين، وجود افراد معتاد و خطرناك در كنار كوچه و خيابان به منظره اي طبيعي تبديل شده است. آنها اعتياد را بزرگترين مشكل محله مي دانند. رد و بدل مواد مخدر نيز در اين محله به وفور انجام مي شود. كه اين امر مي تواند تهديد بزرگي براي امنيت محله محسوب شود.

وضع درآمد و منزلت اجتماعي ساكنان:


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در یکشنبه یکم مرداد 1391 ساعت 0:36 | لینک ثابت |

در سال های چرخش قرن چهاردهم خورشیدی (ازحدود1280تا1320) فضاهای عمومی مدرن در شهرهای ایران پدیدار شدند. چگونگی پیدایی این فضاها و استقبال و یا عدم استقبال اقشار گوناگون اجتماعی از آن ها ومعنایی که در ذهن مردمان یافتند ،موضوع های مهمی برای تتبعات تاریخی و اجتماعی هستند .

ساعت 4/5بعد از ظهر روز چهارشنبه 14 تیر 1391گروه شهر انجمن جامعه شناسی ایران نشستی تحت عنوان فوق برگذار خواهد کرد. در این نشست به پویایی ظهور پنج فضای عمومی مدرن در آغاز قرن در شهرهای ایران پرداخته خواهد شد.

برنامه نشست شامل 4 سخنرانی کوتاه بوده وبقیه وقت به بحث وگفتگوحضار اختصاص خواهد داشت. سخنران ها و سخنرانی ها عبارتند از:

1-باغ ملی ----- گلنار تاجدار ،معمار وشهرساز

2- خیابان ----- ویکتور دنیل ،معمار وشهرساز

3- تئاتر ------ بیژن شافعی ،معمار وشهر ساز

4- سینما----- پرویز اجلالی ،جامعه شناس

نوشته شده توسط محسن داودخانی در جمعه نهم تیر 1391 ساعت 17:13 | لینک ثابت |

سعادت آباد محله اي در منطقه 2 شهر تهران ناحيه ي يك است كه در شمال غرب تهران واقع شده است. سعادت آباد از شرق به بزرگراه چمران ، از جنوب به شهرك غرب، از شمال به كوي فراز، از شمال شرق به اوين، از شمال غرب به فرحزاد راه دارد. بزرگراه يادگار امام شمال و غرب سعادت آباد را محصور كرده است.

کوی فراز یکی از محله های نوساز تهران واقع در شمال غربی این کلان شهر است. کوی فراز درشمال محله ی سعادت آباد قرار دارد و اکنون ساختمان های زیادی در آن درحال ساخت است. نخستین ورودی به این منطقه خیابان لادن از شرق و غرب می باشد که شهرک بوعلی نیز در انتهای لادن غربی است. به نظر می رسد تعداد زیادی از هنرمندان ایرانی در شهرک بوعلی ساکن هستند. به همین دلیل به آن شهرک هنرمندان نیز گفته می شود.

خانه های واقع در شهرک بوعلی موقعیت بهتری نسبت به بقیه ی جاهای کوی فراز دارند و اکثر ساختمان ها هنوز سند رسمی ندارند.

خیابان های 24 متری و علامه از خیابان های اصلی سعادت آباد محسوب می شوند که در شمال و شرق این منطقه واقع شده اند.

خیابان 24 متری از شمال به بزرگراه اوین و از جنوب به میدان فرهنگ ختم می شود. این خیابان به طور کامل مسکونی بوده و فاقد هرگونه مرکز خرید یا تجاری است و از یک آرامش خاص و دلنشین برخوردار است. به نظر می رسد که کوچه های غربی 24 متری خیلی دنج تر از کوچه های شرقی آن است . با عبور از خیابان 24 متری و میدان فرهنگ خیابان علامه آغاز می شود. خیابان علامه از دو بخش شمالی و جنوبی تشکیل شده است. بخش شمالی خیابان علامه در سرو شرقی واقع شده است. در واقع سرو شرقی حدفاصل میدان فرهنگ و میدان کاج می باشد.

خیابان علامه شمالی تجاری- مسکونی است و از پاساژها و مجتمع های تجاری متنوعی برخوردار است. به نظر می رسد که این خیابان خیلی شلوغ تر از خیابان 24 متری است. تعداد زیادی رستوران، سوپرمارکت، املاک مسکن و... در این خیابان مشاهده می شود و انتهای خیابان علامه شمالی به اتوبان نیایش ختم می شود. خیابان علامه ی جنوبی پس از بزرگراه نیایش آغاز می شود که رستوران رفتاری و دانشگاه علامه طباطبایی در این خیابان هستند.

این خیابان از جنوب به شهرک غرب و از شرق به اتوبان چمران مرتبط است در انتهای این خیابان دانشگاه امام صادق ع واقع شده است که از سمت راست به شهرک غرب و از سمت چپ به اتوبان چمران راه دارد.

خیابان های مهم این محله عبارتند از:


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در دوشنبه یکم خرداد 1391 ساعت 0:43 | لینک ثابت |

بسياري از مسافراني كه به جزيره كيش سفر مي‌كنند، نمي‌توانند باور كنند؛ اين جزيره در روزگاراني دور؛ منطقه‌اي آباد و يكي از قطب‌هاي تجارت ميان چين؛ اروپا و شمال آفريقا بوده است. اين جزيره امروز به مكاني براي گردشگري تبديل شده است.
کيش
خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گردشگري_ مسافران و گردشگراني که قصد سفر به جزيره مرجاني کيش را دارند بايد بدانند که؛ انتخاب هتل مورد نظر و رزرو آن پيش از شروع سفر لازم و ضروري است. چرا که با آغاز فصل اوقات فراغت و برگزاري جشنواره تابستاني کيش همه ساله خيل عظيمي از مسافران و گردشگران به اين جزيره فرا خوانده مي شوند. بنابراين رزرو اتاق هتل پيش از آغاز سفر، نگراني گردشگران را درباره احتمال پيدا نکردن اتاق خالي به صفر خواهد رساند.
ثبت نام در تورهاي گردشگري جزيره کيش توسط دفاتر خدمات مسافرتي در سراسر کشور اين امکان را به مسافران مي دهد که در تهيه بليت هواپيما و رزرو اتاق مشکلي نداشته باشند.
پيش از ثبت نام از خدمات تور مورد نظر خود اطمينان حاصل کنيد.
حتما ما بين مسافر و دفتر خدمات مسافرتي قرارداد امضا شود و در آن حق و حقوق مسافر و آژانس دار لحاظ شود.
از جاذبه هاي گردشگري جزيره کيش مطلع شويد و به ديدن آنها برويد!
گردشگران بدانند که جزيره کيش با 90 کيلومتر مربع مساحت يکي از زيبا ترين جزاير خليج فارس است که در 18 کيلومتري کرانه جنوبي ايران واقع شده است.
کيش داراي ساختار مرجاني است. جزاير مرجاني معمولا بر اثر گسترش انواع مرجانها و مواد آلي ديگر بر روي طاقديس ها، گنبدهاي نمکي و مواد آتشفشاني تشکيل مي شوند.

به ادامه مطلب مراجعه کنید


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در یکشنبه دهم اردیبهشت 1391 ساعت 11:41 | لینک ثابت |

در مطلب زیر به نظریات گوناگونی که در دو قرن اخیر درباره شهر در حوزه علوم اجتماعی ارائه شده، اشاره می شود و این نظریات در قالب های طرح واره(شماتیک) در اختیار خوانندگانی که مایل به برخورداری از سنتزهای کوتاه از آنها باشند قرار می گیرد.

دیدگاه های نظری کلاسیک
- کارل مارکس
- فردریک انگلس
- فردیناند تونس
- امیل دورکیم
- ماکس وبر

کارل مارکس و فردریک انگلس- جامعه شناختی کلان
- مردم در جوامع سنتیِ ماقبل صنعتی تیره ای و قبیله ای بودند.
- تکامل اجتماعی انسان تا زمانی که سرمایه داری به سوسیالیسم تبدیل شود، کامل نیست.
- تاکید بر اقتصاد و مشکلات ناشی از نابرابری و جنگ.

فردیناند تونس (1936-1855) آلمانی(منفی نگر)- جامعه شناختی کلان
- به ساختار اجتماعی شهر توجه کرد.
- دو اصل بنیادین سازمان دهنده ی اجتماع انسانی یا دو نوع متضاد از زندگی اجتماعی انسان را تعریف و تشریح کرد. یک گونه شناسی همراه با زنجیره ای از گونه خالص سکونتگاه انسانی:
1 – جماعت(Gemeinschaft): سرزمین روستایی مشخص؛ مردم در روستاها وحدتی ضروری در هدف دارند. برای مصالح مشترک کار می کنند. توسط پیوندهای خانوداگی و همسایگی متحد شده اند. زمین به طور همگانی توسط ساکنان به عمل می آید. زندگی اجتماعی با زندگی مشترک صمیمانه، منحصر بفرد و شخصی مشخص می شود. اعضا با سنت ها و زبان مشترک به هم پیوند داده می شوند. خوب و بد مشترک شناخته شده، دوستان و دشمنان مشترک؛ حس ما بودن و مالکیت؛ مهربانی و مروت.
2- جامعه (Gesellschaft): شهر بزرگ مشخص؛ زندگی شهری یک تجمع مکانیکی است که با تفرقه، شیوع فرد گرایی و خود خواهی شناخته می شود. مفهوم وجود از گروه به فرد تغییر می کند. منطقی؛ حسابگرانه؛ هر شخص تنها با نقش منحصر بفرد خود و خدماتی که ارائه می کند درک می شود. با ساختارهای مصنوعی تجمعات انسانی که ظاهرا شبیه به جماعت(Gemeinschaft) است سر و کار دارد، تا آنجا که افراد در آن با یکدیگر به طور مسالمت آمیز زندگی می کنند. در حالیکه در جماعت (Gemeinschaft) مردم با وجود همه شاخصه های جداگانه یکی شده اند، در جامعه (Gesellschaft) مردم بر خلاف تمام شاخصه های واحد از یکدیگر جدا هستند.
- سه نوع رابطه در جماعت وجود دارد. خویشاوندی، دوستی و همسایگی یا محلی
1.1 رابطه خویشاوندی بر اساس خانواده است. قوی ترین ارتباط میان مادر و بچه است، سپس زن و شوهر و پس از آن خواهر و برادر. این رابطه همچنین میان پدر و فرزند وجود دارد اما کمتر از رابطه غریزی میان مادر و فرزند است. با این حال رابطه میان پدر و فرزند جلوه ای از اعتبار جامعه است.
1.2 روابط خویشاوندی در جماعت محلی گسترش پیدا کرده و متفاوت میشود؛ این امر بر پایه یک زیستگاه مشترک شکل می گیرد.
1.3 همچنین روابط دوستی یا روابط اجتماعی ذهنی وجود دارد که مستلزم داشتن یک جماعت مشترک ذهنی است.
- او از تضعیف نمودن تار و پود زندگی اجتماعی واهمه داشت.

امیل دورکیم (1917-1858) فرانسوی (مثبت اندیش) - جامعه شناختی کلان
- به ساختار اجتماعی شهر توجه کرد.
- همبستگی اجتماعی- پیوند میان تمام افراد در یک جامعه.
- مدل گونه های نظم اجتماعی متضاد را توسعه داد: هر دو گونه طبیعی هستند.
1- همسبتگی مکانیکی: به پیوندهای اجتماعی اشاره دارد که بر اساس همانندی ها ساخته شده اند و بیشتر به باورها، رسوم، تشریفات، ریشه ها و نماد بستگی دارند؛ مردم در اصول کلی یکسان هستند و بنابراین تقریبا به صورت خودکار وحدت می یابند. خودکفایی؛ انسجام اجتماعی بر اساس همانندی ها و شباهت ها میان افراد یک جامعه؛ در میان جوامع ماقبل تاریخ و ماقبل کشاورزی عمومیت داشته و همچنانکه مدرنیته افزایش یافته غلبه ی کمتری پیدا کرده است.
2- همبستگی ارگانیک: نظم اجتماعی بر اساس تفاوت های اجتماعی؛ تقسیم بندی پیچیده ی نیروی کار زمانی که مردم مختلف در مشاغل مختلف بسیاری تخصص می یابند؛ آزادی و انتخاب بیشتر برای ساکنان شهر علی رغم فقدان هویت شناخته شده؛ بیگانگی؛ تضاد آرا و درگیری؛ یکپارچگی سنتی تضعیف شده، اما شکلی جدید از انسجام اجتماعی را بر مبنای استقلال دو طرف بنا نهاد؛ آزاد؛ انسجام اجتماعی بر اساس وابستگی که افراد در جوامع پیشرفته به هم دارند. این همبستگی همزمان با افزایش تقسیم نیروی کار در میان جوامع صنعتی متداول است؛ اگرچه افراد وظایف مختلفی را انجام می دهند و اغلب ارزش ها و علاقیات مختلفی دارند ولی نظم و بقای جامعه به اعتماد آنها به یکدیگر برای انجام وظایف خاصشان بستگی دارد.

گئورگ زیمل (1918-1858) آلمانی (منفی نگر) - جامعه شناختی خرد
- به اهمیت تجارب شهری توجه کرد، برای مثال تصمیم گرفت بر شهرنشینی بیش از شهرگرایی متمرکز شود. "کلانشهر و زندگی ذهنی" مقاله ای است که دیدگاه وی در رابطه با زندگی در شهر را شرح داده و بیشتر بر روانشناسی اجتماعی متمرکز است.
- ویژگی منحصر بفرد شهر مدرن تشدید محرک عصبی است که ساکنان شهر باید با آن کنار بیایند. از زندگی روستایی که ریتم زندگی و تصاویر حسی آرام تر، عادی و متعادل است تا شهر که تحت بمباران مداوم مناظر، صداها و بوها قرار دارد.
- فرد یاد میگیرد که تبعیض قائل شود؛ منطقی و حسابگر شود؛ رویکرد بی تفاوتی را- مبنی بر اینکه امور حقیقی و آشنا هستند- گسترش دهد؛ یک اندوخته ی اجتماعی؛ کناره گیری؛ به جای قلب با سر پاسخ دهد. اهمیت نداده و خود را دخالت ندهد.
- شهرنشینانِ بسیار هماهنگ با زمان.
- عقلانیت بیان شده در تقسیم بندی پیشرفته اقتصادیِ کار؛ استفاده از پول به دلیل نیاز به مفهومی جهانی برای ارز.
- آزادی اذعان شده؛ اولویت یافتن مسایل کم اهمیت امور روزانه؛ سطح جدیدی از توسعه شخصی و روحی، اما حس بیگانگی میتواند آن را پس بزند.
- برای حفظ حس فردیت و اینکه احساس نشود که انسان مانند چرخ دنده ای در یک ماشین است، کار متفاوتی انجام بده و یا اینکه ایستادگی کن.

فاصله اجتماعی
- نویسنده این ایده که ما از او مقیاس فاصله اجتماعی بوگاردوس (Bogardus Social Distance Scale) (1) را در دست داریم.(اِمری بوگاردوس(Emery Bogardus) - دانشگاه شیکاگو)
- یک تفسیر پیچیده کنش های اجتماعی مانند اَشکال فاصله به دو صورت:
1- فرم هندسی (اقلیدسی) و 2- احساس دگرگونی و یا
1- فضایی و 2- نمادین
-1اقلیدسی (2) و 2- مصور
1- فیزیکی و 2- نمادین

فلسفه پول
- تبادل اقتصادی نوعی کنش اجتماعی است.
- زمانی که معاملات پولی جای اشکال اولیه تبادل کالا را گرفت، تغییرات مهمی در نوع کنش های میان بازیگران اجتماعی رخ داد.
- پول ابزاری است تا به وسیله آن ضرب و تقسیم دقیق شود، پول اندازه گیری دقیق معادل ها را میسر می سازد.
- پول امری غیر شخصی است، اما اشیاء مورد مبادله این طور نبوده و نیستند.
- پول محاسبات منطقی را در امور انسان تشویق می کند، خصوصیات منطقی در جامعه مدرن را افزایش می دهد.
- پول پیوندهای شخصی را با روابط غیر شخصی، که به هدف خاصی محدود است، جایگزین میکند.
- محاسبات انتزاعی حوزه های زندگی اجتماعی را مورد هجوم خود قرار می دهد، برای مثال روابط خویشاوندی یا حیطه ستایش زیبایی ها.
- تغییر از کیفیات به ارزیابی های کمی.
- پول آزادی شخصی را افزایش و تفاوت های اجتماعی را پرورش می دهد.
- پول در دنیای مدرن استاندارد ارزش و وسیله ی مبادله است.
- برتر از شاخصه های اقتصادی، پول روح مدرن عقلانیت را نماد پردازی و مجسم میکند.
- پول یک مکانیسم عمده برای تغییر میان جامعه و اجتماع است.
نگرش بی تفاوتی

- عدم ظرفیت برای واکنش به تاثیرات به دلیل اشباع.
- تقویت شده توسط اقتصاد پول: پول-یک تعیین کننده متداولِ تمامی ارزش ها بدون توجه به وجود فردی آنها.
- احتیاط، بی تفاوتی، بی علاقگی- اَشکال محافظت روانشناختی- بخش هایی از شیوه زندگی کلانشهری می شود.
- ابعاد مثبت زندگی کلانشهری: احتیاط و کناره گیری آزادی فردی را شکل می دهد.
- اضداد زندگی شهری: عینی سازی به فردگرایی و اصالت ذهن بیشتر منجر می شود.
- (مهمترین ویژگی کلانشهر) گسترش عملکردی ورای مرزهای فیزیکی- زندگی یک شخص با محدودیت های جسمی و حوزه فعالیت های بلاواسطه ی وی پایان نمی یابد.
ماکس وبر (1864-1920) آلمان-جامعه شناختی کلان
- به ساختار اجتماعی شهر توجه نمود.
- مشخصات بوم شناختی-دموگرافیک (آماری): شهر نسبتا یک سکونتگاه بسته و متراکم بود.
- بررسی و پیمایش شهرهای گوناگون جهان را- برخلاف نظریه پردازان پیشین که تنها بر شهرهای اروپا متمرکز بودند- به عهده گرفت.
- جامعه شهری را یک گونه ی ایده آل توصیف کرد که مستلزم موارد زیر است:
1- روابط تجاری، بازرگانی مانند بازار.
2- قانون و دادگاه مستقل.
3- استقلال نسبی سیاسی.
4- خودکفایی نظامی و خود پدافندی.
5- اَشکال انجمن ها یا مشارکت اجتماعی که افراد توسط آن ها در روابط و سازمان های اجتماعی درگیر می شوند.
وی اشاره نمود که به جای اینکه شهر خود علت تمایز کیفیات زندگی شهری باشد، شهرها به فرایند های بزرگتری مانند جهت گیری های اقتصادی و سیاسی مرتبط هستند. یعنی شرایط فرهنگی و تاریخی گوناگون باعث پیدایش انواع مختلف شهر می شود، مانند مارکس و انگلس که استدلال میکنند شرایط انسانی شهرها نتیجه ی ساختار اقتصادی است.

دیدگاه های نظریه ای معاصر
دانشگاه شیکاگو: دانشگاه شیکاگو خاستگاه جامعه شناسی شهری در ایالات متحده است. محیط شهری پیرامون دانشگاه آزمایشگاه جالبی برای دانشجویانی چون رابرت پارک و ارنست برگس پدید آورد که به مطالعه شهر بپردازند.
- رابرت پارک
- لوییس ویرث
- ارنست برگس
- هومر هویت
- هریس و اولمن


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در جمعه یکم اردیبهشت 1391 ساعت 0:23 | لینک ثابت |

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در سه شنبه یکم فروردین 1391 ساعت 8:44 | لینک ثابت |

حد و مرز محله

اهالي ساكن اين محله گيشا را از جنوب تا پل گيشا و از شرق تا اتوبان چمران و از غرب تا اتوبان شيخ فضل ا.. نوري و از شمال تا اتوبان حكيم در نظر مي گيرند .

درزمانهاي گذشته قبل از احداث اتوبان حكيم مرز شمالي گيشا اتوبان همت بوده است و بعد از آخرين كوچه هاي 40 و 41 تپه هاي گيشا قرار داشته است كه قبل از انقلاب قرار بود در آن پارك جنگلي احداث گردد . بعد از انقلاب هم پارك بزرگي در محل كنوني اتوبان حكيم قرار داشت ولي با احداث اين اتوبان اين پارك از بين رفت و با ساخت برج ميلاد و بيمارستان ميلاد تپه هاي گيشا .اين تپه ها كاركردهاي ديگري پيدا كردند.

از نظر شهرداري منطقه 2 حد و مرز محله گيشا هنوز ثابت است به طوري كه جنوب اين محله تا پل گيشا يا اتوبان جلال آل احمد و از شرق اتوبان حكيم و از غرب شيخ فضل ا.. نوري و از شمال اتوبان همت را جزء مرزهاي اين محله به شمار مي آورد.

تاريخ تاسيس و پيدايش

در واقع تاريخ تاسيس و پيدايش گيشا به سال 1343 برمي گردد كه توسط دو نفر به نام هاي كينژاد و شاپوريان كه شركتي عمراني و ساختماني را در اين محله تاسيس كردند كه هدف آنها ايجاد يك شهرك در اين منطقه بوده است و درواقع نام اصلي گيشا ؛ كيشا بوده است كه از تركيب نام اين دو نفر نام آن تشكيل شده است . بعد از انقلاب اسلامي نام اين محله به كوي نصر تغيير نام يافت .اما نام جديد پذيرفته نشد و عملاً هنوز به جز در مكاتبات رسمي واژة گيشا به كار مي رود.

از نظر شكل در واقع گيشا يك خيابان طويل است كه از پل گيشا تا اتوبان حكيم امتداد دارد كه قسمت شرقي خيابان با شماره هاي زوج و قسمت غربي خيابان با شماره هاي فرد خيابان بندي شده است . به غير از خيابان اصلي اين محله 2 خيابان پهن ديگر هم دارد يكي به طرف شرق به نام بلوچستان ويكي غربي به نام فروزانفر .

تحولات كالبدي محله

يكي از تحولات كالبدي محله گيشا احداث اتوبان حكيم بود كه برخي آثار مثبت و برخي جنبه نتايج منفي براي ساكنان اين محله داشته است .جنبه هاي مثبت خارج كردن گيشا از بن بست بود زيرا امكان دسترسي به اتوبان براي ساكنان كوچه هاي بالاتر مشكل بود و مي بايست به خيابان هاي اواسط گيشا مي آمدند تا وارد اتوبان ها شوند .

از جنبه هاي منفي مي توان به موارد زير اشاره كرد. ا آلودگي صوتي و آلودگي هوا افزايش يافت. براي ساكنان خيابان هاي انتهايي محله به خصوص اين مسئله شديدتر است . از بين رفتن پارك جنگلي و از بين رفتن تپه هاي گيشا نيز ازديگر جنبه هاي منفي اين تحولات است.

گيشا جزء چند محله به خصوص است كه تحولات كالبدي عمده اي در اين محله صورت گرفته است مانند احداث برج ميلاد - احداث بيمارستان ميلاد – احداث و تاسيس پارك گفتگو – احداث بازار بزرگ نصر- احداث نمايشگاه دائمي شهرداري تهران كه همه و همه جزو تحولات كالبدي اين محله به شمار مي آيد كه البته بعضي از اين تحولات باعث شده است كه گيشا شهرتي فر ا محله اي پيدا كند .

اين تحولات باعث شده است كه تقاضا براي ساكن شدن در اين منطقه افزايش يابد . با افزايش تقاضا ؛ساخت و ساز در محله نيز افزايش يافته است.. در ضمن اين ساخت وسازها ي گسترده باعث شده كه نظم ساختمان ها و نظم اجتماعي برهم خورده به طوري كه يك خانه ويلايي دو طبقه به آپارتمان 6 طبقه تبديل مي شود ودر هر طبقه حداقل2 واحد آپارتمان قرار مي گيرد كه تين تغييرات به مشكلاتي نظير كمبود جاي پارك خودرو ها – تضاد فرهنگي بين افراد ساكن اين محله و افراد تازه ساكن شده – اختلاف هاي ميان ساكنان مجتمع هاي آپارتماني و غيره.

تركيب فعلي جمعيت


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محسن داودخانی در سه شنبه نهم اسفند 1390 ساعت 18:44 | لینک ثابت |
 
offshore bank account